టర్కీ అభివృద్ధి చేస్తున్న 'స్టీల్ డోమ్' ఒక పాయింట్ డిఫెన్స్ వ్యవస్థ మాత్రమే. ఇది 400 కిలోమీటర్ల దూరంలోని బాలిస్టిక్ క్షిపణులను సైతం ఛేదించగల భారతీయ S-400 ట్రయంఫ్ ముందు ఏమాత్రం సరితూగదు. చౌకగా వస్తుందన్న కారణంతో పాక్ ఈ వ్యవస్థపై ఆశలు పెట్టుకున్నా, సాంకేతికంగా ఇది S-400కు పోటీ ఇవ్వలేదని రక్షణ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
భారతదేశం అమ్ములపొదిలో ఉన్న అత్యంత శక్తివంతమైన బ్రహ్మాస్త్రం S-400 ట్రయంఫ్. శత్రువుల గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తించే ఈ రష్యా తయారీ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్కు చెక్ పెట్టేందుకు దాయాది పాకిస్తాన్ ఎప్పటినుంచో నానా తంటాలు పడుతోంది. ఆర్థికంగా దివాళా తీసిన ఆ దేశానికి ఇప్పుడు టర్కీ (తుర్కియే) రూపంలో ఒక చౌకబారు ఆశాకిరణం కనిపించింది. అదే టర్కీ ప్రతిష్టాత్మకంగా రూపొందిస్తున్న 'స్టీల్ డోమ్' (Çelik Kubbe). న్యూస్18 హిందీ తాజా నివేదిక ప్రకారం, ఈ స్టీల్ డోమ్ను తక్కువ ధరకు సొంతం చేసుకుని ఇండియాకు దీటుగా నిలబడాలని పాక్ మాస్టర్ ప్లాన్ వేస్తోంది.
అయితే, రక్షణ రంగ నిపుణుల లెక్కలు మాత్రం వేరేలా ఉన్నాయి. ఇజ్రాయెల్ వాడే 'ఐరన్ డోమ్' తరహాలో, దేశీయంగా ఒక బహుళ అంచెల వాయు రక్షణ వ్యవస్థను టర్కీ అభివృద్ధి చేస్తోంది. దీనికి 'స్టీల్ డోమ్' అని నామకరణం చేసింది. టర్కీతో ఉన్న సన్నిహిత సైనిక సంబంధాల నేపథ్యంలో, పాకిస్తాన్ ఈ టెక్నాలజీపై కన్నేసింది. కానీ, గగనతల రక్షణలో శిఖరాగ్రాన ఉన్న ఇండియా S-400 ముందు ఈ టర్కీ డోమ్ కేవలం ఒక పిల్లకాకి లాంటిదని విశ్లేషకులు కొట్టిపారేస్తున్నారు.
సాంకేతికపరంగా చూస్తే, S-400 సామర్థ్యం ఊహకందనిది. ఇది ఏకకాలంలో 80 కి పైగా లక్ష్యాలను ట్రాక్ చేయగలదు. 400 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న శత్రు విమానాలు, డ్రోన్లు, బాలిస్టిక్ క్షిపణులను సైతం గాలిలోనే తుత్తునియలు చేయగలదు. అంటే, సరిహద్దుకు ఆవల పాకిస్తాన్ గడ్డపై నుంచి విమానం టేకాఫ్ అయిన క్షణాల్లోనే ఇండియా రాడార్లకు చిక్కిపోతుంది. మరోవైపు టర్కీ స్టీల్ డోమ్ ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి దశలోనే ఉంది. ఇది తక్కువ, మధ్య శ్రేణి దాడులను అడ్డుకునే 'పాయింట్ డిఫెన్స్' సిస్టమ్ మాత్రమే. బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అత్యంత వేగంగా, సుదూరంలో అడ్డుకునే సామర్థ్యం దీనికి లేదు.
టర్కీ రక్షణ పరిశ్రమ అభివృద్ధి చేస్తున్న ఈ 'స్టీల్ డోమ్' ప్రధానంగా HISAR, SIPER క్షిపణుల కలయికగా రాబోతోంది. ఆసిల్సాన్, రాకెట్సాన్ వంటి టర్కీ కంపెనీలు కృత్రిమ మేధస్సు (AI) జోడించి ఈ వ్యవస్థను తయారు చేస్తున్నాయి. కానీ, ఒక వ్యవస్థను కాగితం మీద డిజైన్ చేయడానికి, యుద్ధభూమిలో వందలాది కిలోమీటర్ల దూరంలో శత్రువుల కదలికలను సెకన్లలో ట్రాక్ చేసి ధ్వంసం చేయడానికి చాలా తేడా ఉంటుంది. S-400 ఇప్పటికే సిరియా, ఉక్రెయిన్ తదితర యుద్ధ క్షేత్రాల్లో తన సత్తా ఏమిటో నిరూపించుకుంది. టర్కీ సిస్టమ్ ఇంకా ఆ స్థాయి 'యుద్ధ పరీక్ష' (Battle-tested) ఎదుర్కోలేదు.
ఆర్థిక కష్టాల్లో పాక్ ప్రయాస
పాకిస్తాన్ ఆర్థిక పరిస్థితి ప్రస్తుతం వెంటిలేటర్పై ఉంది. అమెరికా, చైనా లాంటి అగ్రరాజ్యాల నుంచి అత్యాధునిక రక్షణ వ్యవస్థలు కొనే స్థోమత లేదు. అందుకే టర్కీ వంటి దేశాల నుంచి చౌకగా దొరికే ఆయుధాలపై ఆధారపడుతోంది. "టర్కీ స్టీల్ డోమ్ పాకిస్తాన్కు తక్కువ ధరకే లభించవచ్చు. కానీ యుద్ధ విమానాలు, భారీ క్షిపణులను అడ్డుకునే విషయంలో ఇది S-400 దరిదాపుల్లోకి కూడా రాదు" అని న్యూస్18 నివేదిక విశ్లేషించింది.
ఇండియా హెరాల్డ్ ఎక్స్క్లూజివ్ విశ్లేషణ: అసలు ఆట ఇక్కడే ఉంది
ఈ రాజకీయ, రక్షణ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. పాకిస్తాన్ వ్యూహం కేవలం తన గగనతలాన్ని రక్షించుకోవడం మాత్రమే కాదు, దేశీయంగా తన ప్రజలకు "ఇండియాకు దీటైన ఆయుధం మన దగ్గర కూడా ఉంది" అని ఒక భ్రమను కల్పించడం. వాస్తవానికి, S-400 అనేది ఒక 'అఫెన్సివ్-డిఫెన్స్' (దాడి చేస్తూనే రక్షించే) ఆయుధం. టర్కీ డోమ్ కేవలం రక్షణాత్మక కవచం మాత్రమే. పాక్ ఈ డోమ్ను తెచ్చుకున్నా, అది కేవలం కొన్ని ఉగ్రవాద స్థావరాలను లేదా సైనిక స్థావరాలను రక్షించుకోవడానికి పరిమితం అవుతుంది తప్ప, భారత వైమానిక దళం ఆధిక్యాన్ని ఏమాత్రం సవాల్ చేయలేదు.
మరోవైపు పాకిస్తాన్ తన మిత్రదేశమైన చైనా నుంచి HQ-9 సిస్టమ్ను కొనుగోలు చేసినప్పటికీ, భారతీయ S-400 రేంజ్ ముందు అది తేలిపోయింది. చైనా ఆయుధాల నాణ్యతపై స్వయంగా పాక్ సైన్యానికే నమ్మకం సన్నగిల్లుతోంది. అందుకే ఇప్పుడు టర్కీ వైపు చూస్తోంది. సగం ధరకే వస్తుందన్న ఒకే ఒక్క కారణంతో పాక్ ఈ డోమ్ పై ఆశలు పెట్టుకుంది. కానీ, యుద్ధంలో సగం ధర కాదు, సత్తా ముఖ్యం అన్న కఠిన వాస్తవాన్ని విస్మరిస్తోంది.
ముగింపుగా, ఆయుధ సంపత్తిలో చౌకబారు ప్రత్యామ్నాయాలు ఎప్పుడూ అసలైన ఆధిపత్యాన్ని ఇవ్వలేవు. డ్రోన్ల యుగంలో టర్కీ సిస్టమ్ కొంతమేర పనిచేసినా, పూర్తిస్థాయి యుద్ధ వాతావరణంలో S-400 ముందు అది నిలబడలేదని స్పష్టమవుతోంది. టర్కీ డోమ్తో రక్షణ కవచం ఏర్పాటు చేసుకున్నాం అని పాక్ సంబరపడుతున్నా... భారత క్షిపణుల ముందు ఆ కవచం ఎంతసేపు నిలుస్తుందన్నదే ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న.
ఈ నివేదిక భౌగోళిక రాజకీయ విశ్లేషణల ఆధారంగా రూపొందించబడింది; రక్షణ వ్యవహారాలు ఎప్పటికప్పుడు మారే అవకాశం ఉంది.
ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో నివేదించి రాయబడింది; ప్రచురణను మానవ సంపాదకుడు పర్యవేక్షిస్తారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- భారతీయ S-400 ట్రయంఫ్ 400 కిలోమీటర్ల పరిధిలోని 80కి పైగా లక్ష్యాలను ఏకకాలంలో ట్రాక్ చేయగలదు.
- టర్కీకి చెందిన 'స్టీల్ డోమ్' ఇంకా అభివృద్ధి దశలోనే ఉన్న ఒక పాయింట్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్.
- ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా పాకిస్తాన్ ఖరీదైన ఆయుధాలకు బదులు టర్కీ నుంచి చౌకైన ప్రత్యామ్నాయాలపై ఆధారపడుతోంది.
- S-400 ఒక అఫెన్సివ్-డిఫెన్స్ ఆయుధం కాగా, టర్కీ డోమ్ కేవలం రక్షణాత్మక కవచం మాత్రమేనని రక్షణ నిపుణుల విశ్లేషణ.
By the Numbers
- S-400 రేంజ్: 400 కిలోమీటర్లు
- ఏకకాలంలో ట్రాక్ చేయగల లక్ష్యాలు: 80+
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: పాకిస్తాన్ సైన్యం మరియు టర్కీ రక్షణ సంస్థలు.
- What: టర్కీకి చెందిన 'స్టీల్ డోమ్' వాయు రక్షణ వ్యవస్థను పాక్ కొనుగోలు చేసే యోచన.
- When: టర్కీ తమ దేశీయ స్టీల్ డోమ్ ప్రాజెక్టును ప్రకటించిన ఇటీవలి పరిణామాల నేపథ్యంలో.
- Where: ఇస్లామాబాద్ మరియు అంకారా (టర్కీ) మధ్య జరుగుతున్న రక్షణ ఒప్పందాల చర్చల్లో.
- Why: భారతీయ గగనతల రక్షణ వ్యవస్థ S-400 సామర్థ్యాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు చౌకైన ప్రత్యామ్నాయం కోసం.
- How: టర్కీతో ఉన్న సన్నిహిత ద్వైపాక్షిక సైనిక సంబంధాలను ఉపయోగించుకుని, తక్కువ ధరకు ఈ టెక్నాలజీని దిగుమతి చేసుకోవడం ద్వారా.
Frequently Asked Questions
టర్కీ స్టీల్ డోమ్ అంటే ఏమిటి?
ఇది టర్కీ దేశీయంగా అభివృద్ధి చేస్తున్న బహుళ అంచెల వాయు రక్షణ వ్యవస్థ. ఇజ్రాయెల్ ఐరన్ డోమ్ తరహాలో డ్రోన్లు, తక్కువ శ్రేణి క్షిపణులను అడ్డుకునేందుకు దీనిని రూపొందిస్తున్నారు.
భారతదేశ S-400 ప్రత్యేకత ఏమిటి?
రష్యా తయారీ S-400 ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్లలో ఒకటి. ఇది 400 కిలోమీటర్ల దూరంలోని విమానాలు, బాలిస్టిక్ క్షిపణులను గాలిలోనే ధ్వంసం చేయగలదు.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి