కేంద్రం ప్రతిపాదించిన జమిలి ఎన్నికల బిల్లు ప్రకారం 2029లో లోక్సభతో పాటు అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరగాలి. 2024లో ఎన్నికైన ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు పూర్తి పదవీకాలం అనుభవించినప్పటికీ, జాతీయ అలలో ప్రాంతీయ అంశాలు కొట్టుకుపోతాయనే ఆందోళన ఉంది. ఈ జాతీయ ట్రెండ్ ప్రతిపక్షాలకు లాభిస్తుందా అనేది చర్చనీయాంశంగా మారింది.
ముఖ్యాంశాలు
- 2029లో లోక్సభతో పాటు అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు జమిలి ఎన్నికలు.
- ఏపీ, తెలంగాణలకు పూర్తి పదవీకాలం దక్కినా ప్రాంతీయ అస్తిత్వానికి ముప్పు.
- జాతీయ రాజకీయాల ట్రెండ్ జగన్, కేసీఆర్లకు లాభిస్తుందని వర్గాల అంచనా.
2029 సంవత్సరం నాటికి దేశవ్యాప్తంగా ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించే దిశగా కేంద్రం అడుగులు వేస్తోంది. 'వన్ నేషన్ వన్ ఎలక్షన్' (జమిలి ఎన్నికలు) ప్లాన్ ఇప్పుడు ఏపీ, తెలంగాణ రాజకీయాల్లో సరికొత్త చర్చకు దారితీసింది. కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన ఈ బిల్లు ప్రకారం, 2029 లోక్సభ ఎన్నికల నాటికి అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలను ఒకేసారి నిర్వహించాలి.
ఇందుకు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 83, 172లను సవరించాల్సి ఉంటుంది. మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్నాథ్ కోవింద్ నేతృత్వంలోని కమిటీ ఈ మేరకు సిఫార్సులు చేయగా, ప్రస్తుతం జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC) పరిశీలిస్తోంది. అయితే 2024లో ఎన్నికైన చంద్రబాబు నాయుడు, రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వాలకు పదవీకాలం పరంగా ఎలాంటి నష్టం ఉండదని స్పష్టమవుతోంది.
పదవీకాలం భద్రం.. కానీ అస్తిత్వానికి ముప్పు
2024లో ఏపీ, తెలంగాణ, ఒడిశా అసెంబ్లీలకు లోక్సభతో పాటే ఎన్నికలు జరిగాయి. కాబట్టి ఈ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల పదవీకాలం సహజంగానే 2029 వరకు ఉంటుంది. వీరికి పూర్తి ఐదేళ్ల పదవీకాలం దక్కుతుంది. కానీ అసలు చిక్కు రాజకీయ ముఖచిత్రంలో ఉంది. జమిలి ఎన్నికల వల్ల రాష్ట్ర స్థాయి అంశాలు జాతీయ అలలో కొట్టుకుపోయే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
కోవింద్ కమిటీ నివేదిక ప్రకారం ఇతర రాష్ట్రాల్లో 2027 లేదా 2028లో ఎన్నికయ్యే ప్రభుత్వాలకు మిగిలిన కాలం (remaining term) మాత్రమే దక్కుతుంది. ఆ తర్వాత దేశమంతా ఒకే గాడిలోకి వస్తుంది. ఈ క్రమంలో జాతీయ నేరేటివ్ ముందు ప్రాంతీయ గొంతుకలు మూగబోయే ప్రమాదం ఉంది. 2024 ఎన్నికల్లోనే మోదీ వేవ్ ఏపీలో కూటమికి కొంతవరకు అదనపు బలాన్ని ఇచ్చింది.
పొలిటికల్ పల్స్
2024లో అధికారం కోల్పోయిన జగన్ మోహన్ రెడ్డి, కేసీఆర్లకు ఈ పరిణామాలు ఒక రకంగా లైఫ్లైన్ అవుతాయనే టాక్ రాజకీయ వర్గాల్లో బలంగా వినిపిస్తోంది. జమిలి ఎన్నికల్లో జాతీయ మూడ్ ప్రాంతీయ ఫలితాలను నిర్ణయించే పరిస్థితి వస్తే, జాతీయ స్థాయిలోని ప్రతిపక్ష గాలి ఈ ఇద్దరికీ కలిసొస్తుందేమోనన్న చర్చ విశ్లేషకుల వర్గాల్లో జరుగుతోంది. అధికార పక్షంపై వ్యతిరేకతను, జాతీయ ట్రెండ్ను అనుకూలంగా మలుచుకునే వ్యూహంలో ప్రతిపక్షాలు ఉన్నాయనే గుసగుసలు వినిపిస్తున్నాయి; అయితే దీనిపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
రాజ్యాంగ సవాళ్లు — ప్రాంతీయ పార్టీల మనుగడ
ఈ బిల్లు చట్టంగా మారాలంటే పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో పాటు, కనీసం సగం రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల ఆమోదం కూడా తప్పనిసరి. ప్రస్తుతం ఎన్డీయే (NDA) కూటమికి లోక్సభలో తగిన సంఖ్యాబలం ఉన్నా, రాజ్యసభలో అవసరమైన మెజారిటీ సాధించడం సవాలుగానే మారింది. కాంగ్రెస్, ఇతర ప్రాంతీయ పార్టీలు ఈ బిల్లును ఫెడరల్ స్ఫూర్తిపై దాడిగా పరిగణిస్తున్నాయి.
జమిలి ఎన్నికల్లో జాతీయ పార్టీలు చేసే భారీ ఖర్చు, మీడియా డామినెన్స్ ముందు చిన్న పార్టీలు నిలబడటం కష్టతరంగా మారుతుంది. జేపీసీ నివేదిక వచ్చే కొన్ని నెలల్లో పార్లమెంట్ ముందుకు రానుంది. దీన్ని 2027 రాష్ట్ర ఎన్నికలకు ముందే పాస్ చేయించాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. ఓటరు తన ఓటును రాష్ట్ర సమస్యల ఆధారంగా వేస్తాడా, లేక జాతీయ నేతను చూసి వేస్తాడా అన్నదే భవిష్యత్తు రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
More from India Herald
Key Takeaways
- జమిలి ఎన్నికల బిల్లు ప్రకారం 2029లో లోక్సభతో పాటు అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరగాలి. ఇందుకు ఆర్టికల్ 83, 172ల రాజ్యాంగ సవరణ అవసరం.
- 2024లో ఎన్నికలు జరిగిన ఏపీ, తెలంగాణలకు పూర్తి ఐదేళ్ల పదవీకాలం దక్కినప్పటికీ, జాతీయ అలలో ప్రాంతీయ అంశాలు కొట్టుకుపోయే ముప్పు ఉంది.
- జగన్, కేసీఆర్లకు జమిలి ఎన్నికలు జాతీయ ప్రతిపక్ష గాలి ద్వారా ఒక రాజకీయ అవకాశంగా మారొచ్చనే చర్చ జరుగుతోంది.
- బిల్లు పాస్ కావడానికి ఉభయ సభల్లో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ, సగం రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల ఆమోదం అవసరం.
By the Numbers
- 2024లో ఏపీ, తెలంగాణ, ఒడిశా అసెంబ్లీలు లోక్సభతో పాటే ఎన్నికలు జరుపుకున్నాయి. ఇవి ఇప్పటికే జమిలి సింక్లో ఉన్నాయి.
- బిల్లు పాస్ కావడానికి పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో పాటు, కనీసం 50 శాతం రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల ఆమోదం అవసరం.
- కోవింద్ కమిటీ సిఫార్సు: లోక్సభ ఎన్నికల తర్వాత జరిగే అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గెలిచిన ప్రభుత్వాలకు మిగిలిన పదవీకాలం (remaining term) మాత్రమే దక్కుతుంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: కేంద్ర ప్రభుత్వం, రామ్నాథ్ కోవింద్ కమిటీ. దీని రాజకీయ ప్రభావం ఏపీ సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి, ప్రతిపక్ష నేతలు జగన్ మోహన్ రెడ్డి, కేసీఆర్ పై పడనుంది.
- What: వన్ నేషన్ వన్ ఎలక్షన్ బిల్లు ప్రకారం 2029లో లోక్సభతో పాటు అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలను ఒకేసారి నిర్వహించే ప్లాన్.
- When: ఈ బిల్లు 2024లోనే కేబినెట్ ఆమోదం పొందింది. ప్రస్తుతం జేపీసీ పరిశీలనలో ఉంది. 2029 సాధారణ ఎన్నికల నాటికి అమలు చేయాలన్నది లక్ష్యం.
- Where: భారతదేశ వ్యాప్తంగా. ప్రత్యేకంగా 2024లో ఎన్నికలు జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో రాజకీయ పరిణామాలు.
- Why: ఎన్నికల ఖర్చు తగ్గించడం, పాలనలో నిరంతరాయత తీసుకురావడం లక్ష్యంగా.
- How: రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 83, 172లను సవరించి అన్ని అసెంబ్లీల పదవీకాలాన్ని లోక్సభతో సింక్రనైజ్ చేయడం ద్వారా.
Frequently Asked Questions
జమిలి ఎన్నికలు అంటే ఏమిటి?
లోక్సభతో పాటు దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించడాన్నే జమిలి ఎన్నికలు అంటారు. ఇందుకు రాజ్యాంగంలోని 83, 172 ఆర్టికల్స్ను సవరించాలి.
ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాల పదవీకాలం కుదిస్తారా?
లేదు. 2024లో లోక్సభతో పాటే ఈ రెండు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరిగాయి. కాబట్టి ఇవి ఇప్పటికే సింక్లో ఉన్నాయి. వీటికి పూర్తి ఐదేళ్ల పదవీకాలం దక్కుతుంది.
జమిలి బిల్లు పాస్ కావడానికి ఏమి అవసరం?
పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో పాటు, కనీసం సగం రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల ఆమోదం కూడా అవసరం. ప్రస్తుతం ఈ బిల్లు జేపీసీ (JPC) పరిశీలనలో ఉంది.
జగన్, కేసీఆర్లకు జమిలి ఎన్నికలు ఎలా లాభం?
జమిలి ఎన్నికల్లో జాతీయ మూడ్ ప్రాంతీయ ఫలితాలను బలంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిపక్షాల గాలి బలంగా ఉంటే, ఆ ట్రెండ్ ఈ ఇద్దరికీ కలిసొస్తుందని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి