మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆర్టీఐ చట్టంలో తీసుకొచ్చిన వివాదాస్పద సవరణలను అన్నా హజారే హెచ్చరికతో వెంటనే వెనక్కి తీసుకుంది. సమాచార హక్కును నీరుగార్చేలా ఉన్న ఈ నిబంధనలపై ఉద్యమిస్తానని ఆయన ఆల్టిమేటం జారీ చేయడంతో, ఎన్నికల వేళ కొత్త తలనొప్పులు తెచ్చుకోవడం ఇష్టం లేకనే షిండే సర్కార్ ఈ ఆకస్మిక యూటర్న్ తీసుకుందని ఎన్టీవీ తెలుగు నివేదించింది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ఏక్నాథ్ షిండే నేతృత్వంలోని మహాయుతి కూటమి ప్రభుత్వం.
- What: సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్టీఐ) నిబంధనల్లో చేసిన వివాదాస్పద సవరణలను నిలిపివేసింది.
- When: సామాజిక ఉద్యమకారుడు అన్నా హజారే ప్రభుత్వానికి బహిరంగ హెచ్చరిక లేఖ రాసిన 24 గంటల్లోనే.
- Where: మహారాష్ట్రలో.
- Why: అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న తరుణంలో అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమం చెలరేగితే అధికార కూటమికి రాజకీయంగా భారీ నష్టం వాటిల్లుతుందన్న భయంతో.
- How: అన్నా హజారే లేఖ పంపిన వెంటనే, ఉన్నతాధికారులతో సమీక్ష నిర్వహించి వివాదాస్పద సవరణలపై స్టే విధిస్తూ ప్రభుత్వం అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
ఒకప్పుడు ఢిల్లీ పీఠాన్ని కదిలించిన వృద్ధ సింహం మరోసారి గర్జించింది. ఈసారి దెబ్బ పడింది మహారాష్ట్రలోని 'మహాయుతి' కూటమి ప్రభుత్వంపై. సమాచార హక్కు చట్టాన్ని (ఆర్టీఐ) నీరుగార్చేలా ఏక్నాథ్ షిండే సర్కార్ తీసుకొచ్చిన కొత్త నిబంధనలు ఒక్క లేఖతో చెత్తబుట్టలో పడ్డాయి. ఎన్టీవీ తెలుగు కథనం ప్రకారం, ప్రముఖ సామాజిక ఉద్యమకారుడు అన్నా హజారే ఇచ్చిన ఆల్టిమేటంతో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం 24 గంటల్లోనే మోకరిల్లి, ఆ వివాదాస్పద సవరణలపై స్టే విధించింది. ఇది కేవలం ఒక చట్టానికి సంబంధించిన వెనకడుగు కాదు, రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికల భయంతో పాలకపక్షం ఆడిన మైండ్ గేమ్.
అసలు ఆ ఆర్టీఐ సవరణల్లో ఏముంది? ఎన్నికల ముందు ప్రతిపక్షాలకు, సామాజిక కార్యకర్తలకు ప్రభుత్వ అవినీతి చిట్టా దొరక్కుండా చేసే మాస్టర్ ప్లాన్ ఇది. దరఖాస్తు రుసుము పెంచడం, సమాచారం అడిగే విధానాన్ని అత్యంత సంక్లిష్టతరం చేయడం, ప్రభుత్వ శాఖల జవాబుదారీతనాన్ని తగ్గించడం లాంటివి ఇందులో ఉన్నాయని విశ్లేషకుల అంచనా. సామాన్యుడు ఒక ప్రభుత్వ కాంట్రాక్ట్ గురించో, నిధుల మళ్లింపు గురించో సమాచారం అడిగితే, సాంకేతిక కారణాలు చూపి తిరస్కరించేలా ఈ 'చీకటి జీవో'ను రూపొందించారు. సరిగ్గా ఇక్కడే అన్నా హజారే ఎంట్రీ ఇచ్చారు. "ఈ సవరణలు ప్రజాస్వామ్యానికి గొడ్డలిపెట్టు.. వెంటనే వెనక్కి తీసుకోకపోతే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆమరణ నిరాహార దీక్షకు దిగుతా" అని ఆయన సంధించిన అస్త్రం ప్రభుత్వ గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తించింది.
పొలిటికల్ పల్స్: తెరవెనుక అసలు భయం ఇదేనా?
పైకి ఇది ఉద్యమకారుడికి ఇచ్చిన గౌరవంగా కనిపిస్తున్నా, ఈ రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. లోపల ఉన్నది కేవలం ఓటు బ్యాంకు భయం. మహారాష్ట్రలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సమయం దగ్గరపడుతోంది. ఇప్పటికే మనోజ్ జరాంగే పాటిల్ నేతృత్వంలో మరాఠా రిజర్వేషన్ల సెగ మహాయుతి కూటమిని దహించేస్తోంది. దానికి తోడు వ్యవసాయ సంక్షోభం, ఉద్ధవ్ ఠాక్రే-శరద్ పవార్ వర్గాల నుంచి వస్తున్న సానుభూతి పవనాలు బీజేపీ-షిండే-అజిత్ పవార్ కూటమిని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నాయి. రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చ ప్రకారం.. సరిగ్గా ఈ సమయంలో హజారే లాంటి వ్యక్తి అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమం మొదలుపెడితే, అది అధికార కూటమి కొంప ముంచడం ఖాయం. ఒకప్పుడు 2014లో యూపీఏ ప్రభుత్వాన్ని గద్దె దించిన చరిత్ర ఆయన సొంతం. ఆ చరిత్ర తమకు ఎక్కడ రిపీట్ అవుతుందో అన్న భయం అధికార కూటమిలో స్పష్టంగా కనిపించింది.
అందుకే, పరువు పోయినా పర్వాలేదు కానీ, పవర్ పోకూడదనే ఉద్దేశ్యంతోనే దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్, ఏక్నాథ్ షిండేలు హుటాహుటిన ఈ 'చీకటి జీవో'ను అటకెక్కించారు. ఒక చట్టాన్ని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకోవాలన్న ప్రభుత్వ అత్యుత్సాహం, ఒకే ఒక్క ఉద్యమకారుడి నీడ చూసి వణికిపోయింది. అవినీతిని కప్పిపుచ్చుకునేందుకు చేసిన ప్రయత్నం కాస్తా బూమరాంగ్ అవ్వడంతో, డ్యామేజ్ కంట్రోల్ కోసం ఈ యూటర్న్ తీసుకున్నారు. ఇప్పుడు మహారాష్ట్ర ప్రజల ముందున్న ప్రశ్న ఒక్కటే — ఎన్నికల భయం లేకపోతే, అన్నా హజారే హెచ్చరించకపోతే, ఈ పాటికే ప్రజల సమాచార హక్కును ఈ ప్రభుత్వం సమాధి చేసేదా?
By the Numbers
- 2005లో దేశవ్యాప్తంగా ఆర్టీఐ చట్టం అమలులోకి రావడంలో అన్నా హజారే కీలక పాత్ర పోషించారు.
- అన్నా హజారే లేఖ రాసిన కేవలం 24 గంటల వ్యవధిలోనే వివాదాస్పద జీవోపై మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్టే విధించడం గమనార్హం.
Key Takeaways
- ఆర్టీఐ చట్టాన్ని బలహీనపరిచేలా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన సవరణలపై అన్నా హజారే తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తంచేశారు.
- ఆమరణ నిరాహార దీక్షకు దిగుతానని ఆయన ఇచ్చిన హెచ్చరికతో 24 గంటల్లోనే దిగివచ్చిన షిండే-ఫడ్నవీస్ సర్కార్ నిబంధనలపై స్టే విధించింది.
- ఎన్నికల ముందు పారదర్శకతను దెబ్బతీసేలా ఉన్న ఈ నిబంధనల వెనుక భారీ అవినీతి దాగి ఉందన్న విపక్షాల ఆరోపణలకు ఈ యూటర్న్ బలం చేకూర్చింది.
- మరాఠా రిజర్వేషన్ల ఆందోళనల నడుమ, మరో ప్రజా ఉద్యమాన్ని ఎదుర్కొనే ధైర్యం లేకనే ప్రభుత్వం యూటర్న్ తీసుకుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
Frequently Asked Questions
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆర్టీఐ చట్టంలో ఏం మార్పులు చేయాలని భావించింది?
సమాచారం అడిగే ప్రక్రియను సంక్లిష్టం చేయడం, దరఖాస్తు రుసుము పెంచడం, సామాన్యులకు ప్రభుత్వ సమాచారం చేరకుండా అడ్డంకులు సృష్టించే నిబంధనలను కొత్తగా ప్రతిపాదించింది.
ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాన్ని ఎందుకు వెనక్కి తీసుకుంది?
రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికల దృష్ట్యా, అన్నా హజారే అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమం చేపడితే ప్రభుత్వ వ్యతిరేకత మరింత తీవ్రమవుతుందన్న భయంతోనే వెనక్కి తగ్గింది.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి