పోలీస్ స్టేషన్లో అడుగుపెట్టాలంటేనే మహిళలు భయపడే పరిస్థితి ఇంకా మారలేదు. 'ది ప్రింట్' ప్రచురించిన ఐఐటీ మద్రాస్ తాజా అధ్యయనం ప్రకారం, స్టేషన్లో మహిళా పోలీసులు ఉంటేనే బాధితులు ఫిర్యాదు చేయడానికి ధైర్యంగా ముందుకొస్తున్నారు. ఏపీ, తెలంగాణల్లో షీ టీమ్స్, మహిళా పోలీసు వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రతి స్టేషన్లో వారి సంఖ్య పెరగాల్సిన అవసరాన్ని ఈ రిపోర్ట్ స్పష్టం చేస్తోంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ఐఐటీ మద్రాస్ పరిశోధకులు, మహిళా ఫిర్యాదుదారులు.
- What: పోలీస్ స్టేషన్లలో మహిళా సిబ్బంది ఉనికి, క్రైమ్ రిపోర్టింగ్పై దాని ప్రభావం గురించి అధ్యయనం.
- When: ఇటీవల (ది ప్రింట్ ప్రచురించిన తాజా అధ్యయనం ప్రకారం).
- Where: దేశవ్యాప్తంగా.. ముఖ్యంగా ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితుల నేపథ్యంలో.
- Why: పురుష పోలీసుల ఎదుట తమ సమస్యలు చెప్పుకోవడానికి మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న మానసిక అవరోధాలను గుర్తించి పరిష్కరించేందుకు.
- How: వివిధ రాష్ట్రాల్లోని పోలీస్ స్టేషన్ల డేటా, వాతావరణం, మహిళల స్పందనలను శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించడం ద్వారా ఈ నివేదికను రూపొందించారు.
ఒక సాధారణ మధ్యతరగతి మహిళ పోలీస్ స్టేషన్ గడప తొక్కాలంటే వందసార్లు ఆలోచిస్తుంది. కారణం నేరస్తుడిపై భయం కాదు.. టేబుల్ వెనుక కూర్చున్న పోలీసుల ముందు తన బాధను ఎలా చెప్పుకోవాలన్న సంకోచం. కంప్లైంట్ ఇవ్వడానికి వెళ్తే.. "ఏమ్మా, ఆ టైమ్లో అక్కడ నీకేం పని?" లాంటి ప్రశ్నలు ఎదురవుతాయేమో అన్న ఆందోళన. సరిగ్గా ఇదే చేదు నిజాన్ని 'ది ప్రింట్' (ThePrint) ప్రచురించిన ఐఐటీ మద్రాస్ (IIT Madras) తాజా అధ్యయనం కళ్లకు కట్టింది.
పోలీస్ వ్యవస్థలో మహిళల ప్రాతినిధ్యంపై ఐఐటీ మద్రాస్ చేసిన ఈ రీసెర్చ్ సంచలన విషయాలను బయటపెట్టింది. ముఖ్యంగా రిసెప్షన్ లేదా ఫ్రంట్ డెస్క్ వద్ద మహిళా పోలీసులు ఉంటేనే.. బాధితులు తమపై జరిగిన వేధింపులను, గృహహింసను ధైర్యంగా రిపోర్ట్ చేస్తున్నారని సర్వే తేల్చి చెప్పింది. చట్టాలను కఠినతరం చేస్తే సరిపోదని, కంప్లైంట్ తీసుకునే వాతావరణం కూడా ఫ్రెండ్లీగా ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.
ఇక తెలుగు రాష్ట్రాల విషయానికి వస్తే.. తెలంగాణలో 'షీ టీమ్స్' (She Teams), ఏపీలో 'దిశ', 'మహిళా పోలీసులు' లాంటి వ్యవస్థలు అద్భుతంగా పనిచేస్తున్నాయి. ఆపదలో ఉన్న మహిళలకు ఇవి కొండంత అండగా నిలుస్తున్నాయి. తెలంగాణలో షీ టీమ్స్ ఏర్పాటు తర్వాత ఈవ్టీజింగ్ కేసులు తగ్గాయి, మహిళల్లో ఒక భరోసా వచ్చింది. క్యూఆర్ కోడ్స్, వాట్సాప్ నంబర్ల ద్వారా ఫిర్యాదు చేసే సౌలభ్యం ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో గ్రామ సచివాలయాలకు అనుసంధానంగా మహిళా పోలీసులను నియమించి చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అయితే, ఇదంతా నాణేనికి ఒకవైపు మాత్రమే.
రెండో వైపు చూస్తే.. ఒక మహిళ తన వీధిలోని సాధారణ లా అండ్ ఆర్డర్ పోలీస్ స్టేషన్కు వెళ్లినప్పుడు, అక్కడ ఆమెకు స్వాగతం పలికేది, కంప్లైంట్ రాసుకునేది మగ అధికారులే. అక్కడే అసలు సమస్య మొదలవుతోంది. రాత్రి పూట ప్రమాదం జరిగినా.. లేదా తాగి వచ్చిన భర్త కొట్టినా.. అర్ధరాత్రి స్థానిక స్టేషన్కు పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్లే మహిళ పరిస్థితి ఏంటి? అక్కడ నైట్ డ్యూటీలో మహిళా కానిస్టేబుల్ ఉంటున్నారా? తమపై జరిగిన లైంగిక వేధింపులు లేదా కుటుంబ కలహాల గురించి ఒక మగ అధికారితో చెప్పడానికి గ్రామీణ, మధ్యతరగతి మహిళలు తీవ్రమైన మానసిక సంఘర్షణకు గురవుతున్నారు.
ఈ పరిస్థితి రాష్ట్ర పాలనా విధానాలను ఎలా మలుపు తిప్పబోతోందన్న దానిపై ఇండియా హెరాల్డ్ ఎక్స్క్లూజివ్ విశ్లేషణ మీకోసం. సమస్యకు పరిష్కారం కేవలం మహిళల కోసం ప్రత్యేక విభాగాలు పెట్టడమే కాదు.. ప్రతి పోలీస్ స్టేషన్లో, ప్రతి షిఫ్టులో కనీసం 30 శాతం మంది మహిళా సిబ్బంది ఉండేలా చూడటం. క్రైమ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ నుంచి పెట్రోలింగ్ వరకు మహిళా పోలీసులను మెయిన్ స్ట్రీమ్ డ్యూటీల్లోకి తీసుకురావాలి. అప్పుడే పోలీసుల పట్ల ఉన్న 'భయం' పోయి 'భరోసా' పుడుతుంది.
పోలీస్ స్టేషన్ల డిజైన్ కూడా మహిళలకు అనుకూలంగా ఉండాలని అధ్యయనం సూచిస్తోంది. కనీసం మహిళల కోసం ప్రత్యేక వాష్రూమ్లు లేని స్టేషన్లు మన దేశంలో వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. అలాంటి చోట మహిళా సిబ్బంది ఎలా పనిచేయగలరు? సిబ్బందే ఇబ్బంది పడుతుంటే, ఇక కంప్లైంట్ ఇవ్వడానికి వచ్చే సామాన్య మహిళల పరిస్థితి ఏంటి? కనీస మౌలిక సదుపాయాలు లేకుండా వ్యవస్థలో మార్పు తీసుకురావడం అసాధ్యం.
ఫ్రంట్ డెస్క్ వద్ద మహిళా పోలీసులు ఉన్న స్టేషన్లలో.. మహిళలపై జరిగే నేరాల నమోదు శాతం గణనీయంగా పెరిగిందని అధ్యయనం పేర్కొంది. అంటే నేరాలు పెరిగాయని కాదు.. ధైర్యంగా బయటికొచ్చి కంప్లైంట్ చేసే వాతావరణం ఏర్పడిందని అర్థం. ప్రభుత్వాలు కోట్లు ఖర్చు పెట్టి యాప్లు, టోల్ ఫ్రీ నంబర్లు తీసుకొచ్చినా.. ఆఖరికి బాధితురాలు వెళ్లాల్సింది స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్కే. అక్కడ ఆమెకు ఒక 'అక్క' లాంటి పోలీస్ ఆఫీసర్ కనిపిస్తే ఆ ధైర్యమే వేరు. మరి ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు ఐఐటీ మద్రాస్ చెబుతున్న ఈ గ్రౌండ్ రియాలిటీని గ్రహిస్తాయా? కేవలం చట్టాలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి స్టేషన్ను ఉమెన్ ఫ్రెండ్లీగా మార్చే దిశగా అడుగులు వేస్తాయా? అన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.
By the Numbers
- ఫ్రంట్ డెస్క్ వద్ద మహిళా పోలీసులు ఉన్న స్టేషన్లలో గృహహింస, వేధింపుల కేసుల నమోదు శాతం గణనీయంగా పెరిగిందని ఐఐటీ మద్రాస్ నివేదిక స్పష్టం చేసింది.
Key Takeaways
- పోలీస్ స్టేషన్లలో మహిళా పోలీసులు ఉంటేనే బాధితులు ఎలాంటి భయం లేకుండా కంప్లైంట్ చేయడానికి ముందుకొస్తున్నారని ఐఐటీ మద్రాస్ అధ్యయనం వెల్లడించింది.
- ఏపీ, తెలంగాణల్లో షీ టీమ్స్, మహిళా పోలీసు వ్యవస్థలు ఉన్నప్పటికీ.. సాధారణ పోలీస్ స్టేషన్లలో మహిళా అధికారుల కొరత తీవ్రంగా ఉంది.
- చట్టాలను కఠినతరం చేయడమే కాకుండా, పోలీస్ స్టేషన్ల వాతావరణాన్ని 'ఉమెన్ ఫ్రెండ్లీ'గా మార్చాలని ది ప్రింట్ ప్రచురించిన రిపోర్ట్ స్పష్టం చేసింది.
- మహిళా పోలీసుల కోసం స్టేషన్లలో కనీస మౌలిక సదుపాయాలు (వాష్రూమ్లు తదితర) కల్పించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ సర్వే నొక్కిచెప్పింది.
Frequently Asked Questions
ఐఐటీ మద్రాస్ తాజా అధ్యయనం దేని గురించి?
పోలీస్ స్టేషన్లలో మహిళా అధికారుల ప్రాముఖ్యతపై ఈ అధ్యయనం జరిగింది. మహిళా పోలీసులు అందుబాటులో ఉంటేనే బాధితులు ధైర్యంగా ఫిర్యాదు చేయగలుగుతున్నారని ఇది స్పష్టం చేసింది.
ఏపీ, తెలంగాణల్లో మహిళల కోసం ఉన్న ప్రత్యేక పోలీస్ వ్యవస్థలు ఏవి?
తెలంగాణలో 'షీ టీమ్స్', ఏపీలో 'దిశ'తో పాటు గ్రామ స్థాయిలో 'మహిళా పోలీసులు' ఆపదలో ఉన్న మహిళలకు అండగా నిలుస్తున్నారు.
సాధారణ పోలీస్ స్టేషన్లలో మహిళలు ఎందుకు ఫిర్యాదు చేయడానికి సంకోచిస్తారు?
మగ పోలీసుల ముందు లైంగిక వేధింపులు, గృహహింస లాంటి వ్యక్తిగత సమస్యలు చెప్పుకునేందుకు పడే మానసిక సంఘర్షణ, వారు ఏమనుకుంటారోనన్న ఆందోళనే ప్రధాన కారణాలు.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి