తెలుగువారికి అత్యంత ఇష్టమైన పండుగ 'పెద్ద పండుగ' సంక్రాంతి. సూర్యుడు తన దిశను మార్చుకుని ధను రాశి నుంచి మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే ఈ సమయం, ప్రకృతిలోనూ మనుషుల్లోనూ కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపుతుంది. అయితే ఈ పండుగ వెనుక ఉన్న అసలైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలు, కనుమ మరియు ముక్కనుమ రోజుల్లో మనం చేసే పనుల వెనుక ఉన్న పరమార్థం ఏంటో తెలుసుకోవడం మన కనీస ధర్మం.


1. మకర సంక్రాంతి: సూర్య భగవానుడి విజయోత్సవం!
సంక్రాంతి రోజున సూర్యుడు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలోకి అడుగుపెడతాడు. ఈ రోజును 'పుణ్యకాలం'గా పరిగణిస్తారు.

పవిత్ర స్నానాలు: నదులలో లేదా నువ్వులు కలిపిన నీటితో అభ్యంగన స్నానం చేయడం వల్ల పూర్వజన్మ పాపాలు తొలగిపోతాయని నమ్మకం.

దాన ధర్మాలు: ఈ రోజు చేసే దానానికి వేల రెట్ల పుణ్యఫలం దక్కుతుంది. గొడుగులు, దుప్పట్లు, బియ్యం మరియు ముఖ్యంగా 'నువ్వుల ఉండలు' దానం చేయడం వల్ల శని దోషాలు నశిస్తాయి.

పొంగలి నైవేద్యం: కొత్త బియ్యం, బెల్లం, నెయ్యితో చేసిన పొంగలిని సూర్యుడికి నివేదించడం ద్వారా ఇంట్లో సిరిసంపదలు వెల్లివిరుస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.




2. కనుమ: పశుపక్షాదులకు కృతజ్ఞతా దినోత్సవం!
సంక్రాంతి మరుసటి రోజు వచ్చేది 'కనుమ'. ఇది రైతన్నకు, ప్రకృతికి మధ్య ఉన్న అనుబంధానికి ప్రతీక.

గోపూజ: వ్యవసాయంలో తనకు తోడుగా ఉన్న పాడి పశువులను ఈ రోజు దేవతలుగా భావిస్తారు. ఆవులను, ఎద్దులను శుభ్రంగా కడిగి, వాటి కొమ్ములకు రంగులు వేసి, గజ్జెలు కట్టి అందంగా అలంకరిస్తారు.

గాలిపటాల సందడి: ఆకాశంలో రంగురంగుల గాలిపటాలను ఎగురవేయడం కేవలం వినోదం మాత్రమే కాదు, సూర్యరశ్మి ద్వారా విటమిన్-డి పొందాలనే ఆరోగ్య సూత్రం కూడా ఇందులో దాగి ఉంది.

ప్రయాణాలు నిషిద్ధం: "కనుమ నాడు కాకి కూడా బయటకు వెళ్ళదు" అని సామెత. అంటే ఈ రోజున ఊరు దాటి ప్రయాణాలు చేయకూడదని మన పెద్దలు చెబుతారు.




3. ముక్కనుమ: ప్రకృతి ఆరాధన - విందు వినోదం!
సంక్రాంతి వేడుకల్లో మూడవ రోజు 'ముక్కనుమ'. ఇది ముఖ్యంగా మాంసాహార ప్రియులకు ఇష్టమైన రోజు.

ముక్కా.. మజా!: సంక్రాంతి రెండు రోజులు శాకాహారానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చేవారు, ముక్కనుమ నాడు మాత్రం రకరకాల మాంసాహార వంటకాలతో విందు చేసుకుంటారు. అందుకే దీనికి ముక్కనుమ అనే పేరు వచ్చింది.

ప్రకృతి దేవతకు పూజ: పొలాల్లో ఉండే గ్రామ దేవతలకు బలులు ఇవ్వడం, లేదా పిండి వంటలను నైవేద్యంగా పెట్టడం వంటి ఆచారాలు కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి.

వన భోజనాలు: కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో కలిసి తోటల్లో లేదా ఊరి బయట వన భోజనాలు చేయడం ఈ రోజు ప్రత్యేకత.




ఈ మూడు రోజులు పాటించాల్సిన ముఖ్య నియమాలు:

ఇంటి ముందుకు వచ్చిన హరిదాసులను, బుడబుక్కల వారిని వట్టి చేతులతో పంపకూడదు.పెద్దల ఆశీస్సులు తీసుకోవడం వల్ల వంశాభివృద్ధి జరుగుతుంది.గమ్మత్తైన ముగ్గులు, గొబ్బెమ్మలతో ఇంటిని అలంకరించడం వల్ల లక్ష్మీదేవి ప్రసన్నమవుతుంది.సంక్రాంతి అంటే కేవలం తినడం, ఎంజాయ్ చేయడం మాత్రమే కాదు.. మనకు అన్నం పెట్టే భూతల్లికి, సహాయం చేసే పశువులకు, వెలుగునిచ్చే సూర్యుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవడం. ఈ మూడు రోజుల పండుగను భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుందాం, మన సంస్కృతిని కాపాడుకుందాం!

మరింత సమాచారం తెలుసుకోండి: