ద ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ కథనం ప్రకారం.. గుజరాత్లో చండీపురా వైరస్ ఇన్ఫెక్షన్తో ఇద్దరు చిన్నారులు మరణించారు. ఇసుక ఈగల (Sandflies) ద్వారా వ్యాపించే ఈ వైరస్.. 15 ఏళ్లలోపు పిల్లల్లో ఎన్సెఫలైటిస్ (మెదడు వాపు)కు దారితీస్తుంది. దీంతో ఆ రాష్ట్ర ఆరోగ్య శాఖ సర్వైలెన్స్ పెంచింది. తెలుగు రాష్ట్రాల తల్లిదండ్రులు కూడా ఈ ముప్పుపై అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
మూడు మిల్లీమీటర్ల సైజు కూడా లేని ఓ చిన్న ఇసుక ఈగ కాటు.. 48 గంటల్లోనే ఓ చిన్నారి ప్రాణాలను తీసేయగలదంటే నమ్మడం కష్టమే. కానీ, గుజరాత్ నుంచి వస్తున్న తాజా వార్తలు ఆ భయాన్ని నిజం చేస్తున్నాయి. చండీపురా వైరస్ (CHPV) ఇన్ఫెక్షన్ సోకి ఇద్దరు చిన్నారులు మరణించారని 'ద ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్' రిపోర్ట్ చేసింది. మృతిచెందిన ఇద్దరూ 15 ఏళ్లలోపు వయసున్నవారే.
ఈ వార్తతో గుజరాత్ ఆరోగ్య శాఖ అప్రమత్తమై, తక్షణమే సర్వైలెన్స్ పెంచింది. అయితే, ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న ఏంటంటే.. ఈ వైరస్ కేవలం గుజరాత్కే పరిమితమా? లేక వర్షాకాలంలో తెలుగు రాష్ట్రాల తల్లిదండ్రులు కూడా భయపడాల్సిన అవసరం ఉందా?
చండీపురా వైరస్ను తొలిసారి 1965లో మహారాష్ట్రలోని నాగ్పూర్ సమీపంలోని చండీపురా గ్రామంలో గుర్తించారు.. అందుకే దీనికా పేరు వచ్చింది. ఇది 'రాబ్డోవిరిడే' కుటుంబానికి చెందిన వెసిక్యులోవైరస్. దశాబ్దాలుగా ఈ వైరస్ గుజరాత్, రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్లో అప్పుడప్పుడు బయటపడుతూనే ఉంది. 2003-04లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్, గుజరాత్లలో పెద్ద ఔట్బ్రేక్ జరిగి ఏకంగా 300కు పైగా కేసులు నమోదయ్యాయి. అప్పట్లో మరణాల రేటు 55 నుంచి 75 శాతం వరకు ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు నివేదించారు. ఈ హిస్టరీ తెలిస్తేనే.. ప్రస్తుత గుజరాత్ కేసులు ఎంత సీరియస్గా ఉన్నాయో అర్థమవుతుంది.
ఈ వైరస్ అసలు ప్రమాదమంతా దాని ట్రాన్స్మిషన్ మెకానిజంలోనే ఉంది. దోమల ద్వారా వచ్చే డెంగ్యూ, మలేరియా గురించి అందరికీ తెలుసు. కానీ, ఇసుక ఈగలు (Phlebotomine sandflies) చాలా చిన్నవి.. సాధారణ దోమ సైజులో మూడో వంతు మాత్రమే ఉంటాయి. ఇవి సాయంత్రం, రాత్రి వేళల్లో అత్యంత యాక్టివ్గా ఉంటాయి. సాధారణ దోమతెరలు (mosquito nets) కూడా వీటిని పూర్తిగా అడ్డుకోలేవు.. ఎందుకంటే వాటి సూక్ష్మ శరీరం తెర కన్నాల్లోంచి సులభంగా దూరగలదు. పశువుల కొట్టాలు, తేమగా ఉండే గోడ పగుళ్లు, చెత్తకుప్పలే వీటికి ప్రధాన ఆవాసాలు. వర్షాకాలంలో తేమ పెరగడంతో వీటి సంఖ్య విపరీతంగా పెరుగుతుంది.
ఈ వైరస్ బారినపడే ముప్పు పిల్లలకే ఎందుకు ఎక్కువ? 15 ఏళ్లలోపు పిల్లల్లో.. ముఖ్యంగా 2 నుంచి 9 ఏళ్ల వయసున్న చిన్నారుల్లో ఇమ్యూనిటీ సిస్టమ్ పూర్తిగా డెవలప్ కాకపోవడమే దీనికి ప్రధాన కారణమని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. పెద్దవారికి ఈ వైరస్ సోకినా.. అది తేలికపాటి జ్వరంగా వచ్చి తగ్గిపోవచ్చు. కానీ, పిల్లల్లో మాత్రం ఈ వైరస్ నేరుగా సెంట్రల్ నర్వస్ సిస్టమ్పై (మెదడుపై) అటాక్ చేస్తుంది. దీనినే ఎన్సెఫలైటిస్ (మెదడు వాపు) అంటారు. ఒకసారి ఎన్సెఫలైటిస్ మొదలైతే 24 నుంచి 48 గంటల్లో పరిస్థితి విషమించే ప్రమాదం ఉంది. ఇంత వేగంగా దాడి చేయడమే చండీపురా వైరస్ను అత్యంత ప్రాణాంతకంగా మార్చింది.
దీని లక్షణాల గురించి తల్లిదండ్రులు తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన విషయం ఒకటుంది. ఆరంభంలో ఇది సాధారణ వైరల్ ఫీవర్లాగే కనిపిస్తుంది.. అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన జ్వరం, తలనొప్పి, వాంతులు అవుతాయి. ఇవి చాలా కామన్ లక్షణాలు కావడంతో తల్లిదండ్రులు లైట్ తీసుకునే అవకాశం ఎక్కువ. కానీ, గంటల వ్యవధిలోనే మూర్ఛ (seizures), స్పృహ కోల్పోవడం, కోమాలోకి వెళ్లడం వంటి తీవ్రమైన న్యూరోలాజికల్ లక్షణాలు కనిపించాయంటే.. అప్పటికే వైరస్ మెదడుకు చేరుకున్నట్టే లెక్క. ఈ దశలో ట్రీట్మెంట్ చేయడం అత్యంత కష్టం. ఈ వైరస్కు ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి యాంటీవైరల్ మందులు లేదా వ్యాక్సిన్ ఇప్పటివరకు అందుబాటులో లేవు.. కేవలం సపోర్టివ్ కేర్ మాత్రమే ఇవ్వగలరు.
ఇక్కడ ఇండియా హెరాల్డ్ పాఠకుల కోసం చెప్పాల్సిన ముఖ్యమైన విశ్లేషణ ఒకటుంది. చండీపురా వైరస్ హిస్టరీలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పేరు కూడా ఉంది.. 2003-04 ఔట్బ్రేక్ ఈ రాష్ట్రాన్ని కూడా వణికించింది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, ముఖ్యంగా పశువులు ఉండే ఇళ్ల చుట్టుపక్కల ఇసుక ఈగలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. వర్షాకాలం మొదలైన ఈ టైమ్లో వాటి సంతానోత్పత్తి పీక్లో ఉంటుంది. గుజరాత్లో కేసులు బయటపడటం అంటే.. వైరస్ యాక్టివ్గా, సర్క్యులేషన్లో ఉందని అర్థం. కాబట్టి, తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కూడా ఈ ముప్పును కొట్టిపారేయలేం. ఈ విషయాన్ని ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల ఆరోగ్య శాఖలు ఇప్పటినుంచే సీరియస్గా తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
మరి తల్లిదండ్రులు ఇప్పుడు ఏం చేయాలి? మొదటిది.. ఇళ్ల చుట్టుపక్కల పరిశుభ్రత పాటించడం. పశువుల కొట్టాలను ఇంటికి దూరంగా ఉంచాలి. గోడల్లో పగుళ్లు ఉంటే పూడ్చేయాలి. రెండోది.. సూక్ష్మ కన్నాలు ఉండే (fine mesh) దోమ తెరలు వాడాలి, సాధారణ తెరలు వీటికి ఏమాత్రం సరిపోవు. మూడోది.. సాయంత్రం, రాత్రి వేళల్లో పిల్లలను బయట ఆడుకోనివ్వకుండా జాగ్రత్తపడాలి. ఇన్సెక్ట్ రిపెల్లెంట్ క్రీమ్లు వాడటం మరో ముఖ్యమైన నివారణ చర్య. వీటన్నింటికంటే కీలకం.. పిల్లలకు అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన జ్వరం వచ్చినా, ముఖ్యంగా వాంతులు, మూర్ఛలు కనిపించినా.. ఒక్క గంట కూడా ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే దగ్గరలోని ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లాలి. ఈ వైరస్ విషయంలో ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేసినా ప్రాణాలకే ప్రమాదం.
భవిష్యత్తు పరిస్థితి ఎలా ఉండబోతోంది? గుజరాత్ సర్వైలెన్స్ పెంచిన తర్వాత రాబోయే వారాల్లో మరిన్ని కేసులు బయటపడే ఛాన్స్ ఉంది. ఎందుకంటే టెస్టింగ్లు పెరిగితే కేసులు కూడా ఎక్కువగానే బయటపడతాయి. జూలై, ఆగస్ట్ నెలల్లో వర్షాకాలం పీక్లో ఉంటుంది కాబట్టి, ఈ వైరస్ ఇతర రాష్ట్రాల్లోనూ ప్రబలే ప్రమాదం ఉంది. కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ జాతీయ స్థాయిలో అడ్వైజరీ జారీ చేస్తుందా? లేక రాష్ట్రాలు సొంతంగా వెక్టర్ కంట్రోల్ చర్యలు చేపడతాయా? అనే పరిణామాలపైనే భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది.
చివరగా ఒక్క మాట.. చండీపురా వైరస్ గురించి ఇప్పుడే భయపడాల్సిన పరిస్థితి లేకపోయినా, కచ్చితంగా అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం అయితే ఉంది. మీ ఇంటి చుట్టుపక్కల ఇసుక ఈగలు చేరే ప్రదేశాలు ఉన్నాయేమో ఒక్కసారి చెక్ చేసుకోండి. మీరు తీసుకునే ఆ చిన్న జాగ్రత్తే.. మీ పిల్లల ప్రాణాలకు శ్రీరామరక్షగా మారుతుంది.
ఈ కథనం కేవలం సమాచారం కోసం మాత్రమే. ఇది వైద్య సలహా కాదు. ఏవైనా అనుమానాలు ఉంటే అర్హులైన వైద్యులను సంప్రదించండి.
ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఏఐ సహాయంతో ఈ కథనం రాయబడింది. దీన్ని ఎడిటోరియల్ టీమ్ పర్యవేక్షించి, ప్రచురించింది.
More from India Herald
Key Takeaways
- చండీపురా వైరస్కు ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి వ్యాక్సిన్ లేదా యాంటీవైరల్ మందులు ఇప్పటివరకు అందుబాటులో లేవు.. కేవలం సపోర్టివ్ కేర్ మాత్రమే ఇస్తారు
- 15 ఏళ్లలోపు పిల్లల్లో మరణాల రేటు గతంలో 55-75 శాతం వరకు నమోదైందని ఆరోగ్య నిపుణులు నివేదించారు
- ఇసుక ఈగలు సాధారణ దోమతెరల కన్నాల్లోంచి సులభంగా దూరగలవు.. అందుకే సూక్ష్మ కన్నాలున్న (fine mesh) తెరలు వాడటం తప్పనిసరి
- 2003-04లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో కూడా ఈ వైరస్ ఔట్బ్రేక్ అయిన హిస్టరీ ఉంది.. అంటే తెలుగు రాష్ట్రాలు కూడా రిస్క్ జోన్లో ఉన్నట్టే
- అకస్మాత్తుగా తీవ్ర జ్వరం, వాంతులు, మూర్ఛలు కనిపిస్తే.. ఒక్క గంట కూడా ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లాలి
By the Numbers
- చండీపురా వైరస్ సోకిన పిల్లల్లో మరణాల రేటు గతంలో ఏకంగా 55 నుంచి 75 శాతం వరకు నమోదైందన్న నిపుణుల నివేదికలు
- ఇసుక ఈగ సైజు సాధారణ దోమ కంటే మూడోవంతు మాత్రమే.. కాబట్టి సూక్ష్మ కన్నాలున్న దోమతెరలే అవసరం
- ఎన్సెఫలైటిస్ (మెదడు వాపు) మొదలైన 24-48 గంటల్లోనే పరిస్థితి విషమించే ప్రమాదం
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ద ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ కథనం ప్రకారం.. గుజరాత్లో చండీపురా వైరస్ బారినపడి 15 ఏళ్లలోపు ఉన్న ఇద్దరు చిన్నారులు మృతిచెందారు.
- What: చండీపురా వైరస్ (CHPV) ఇన్ఫెక్షన్తో ఎన్సెఫలైటిస్ (మెదడు వాపు) సోకి చిన్నారులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
- When: ద ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ కథనం ప్రకారం.. 2026 జూలై మొదటి వారంలో ఈ కేసులు నిర్ధారణ అయ్యాయి.
- Where: గుజరాత్ రాష్ట్రంలో ఈ కేసులు వెలుగుచూశాయి.
- Why: ఇసుక ఈగల (Phlebotomine sandflies) కాటుతో ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తుంది. వర్షాకాలంలో ఈ ఈగలు విపరీతంగా పెరగడం, పిల్లల్లో ఇమ్యూనిటీ తక్కువగా ఉండటమే దీనికి ప్రధాన కారణం.
- How: ఇసుక ఈగ కాటుతో CHPV వైరస్ రక్తంలోకి ప్రవేశించి, వేగంగా మెదడుకు చేరుకుని ఎన్సెఫలైటిస్కు దారితీస్తుంది. దీంతో గుజరాత్ ఆరోగ్య శాఖ సర్వైలెన్స్ పెంచి, వెక్టర్ కంట్రోల్ చర్యలు చేపట్టింది.
Frequently Asked Questions
చండీపురా వైరస్ అంటే ఏంటి?
చండీపురా వైరస్ (CHPV) అనేది 'రాబ్డోవిరిడే' (Rhabdoviridae) కుటుంబానికి చెందిన వెసిక్యులోవైరస్. ఇది ఇసుక ఈగల (sandflies) కాటు ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. 1965లో మహారాష్ట్రలోని చండీపురా గ్రామంలో దీన్ని తొలిసారి గుర్తించారు.
ఒకరి నుంచి మరొకరికి ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తుందా?
ప్రస్తుతం ఉన్న మెడికల్ ఎవిడెన్స్ ప్రకారం.. ఒకరి నుంచి మరొకరికి ఈ వైరస్ నేరుగా వ్యాపించే ఆధారాలు లేవు. కేవలం ఇసుక ఈగల కాటు ద్వారానే ఇది సోకుతుంది.
చండీపురా వైరస్కు వ్యాక్సిన్ ఉందా?
లేదు. ఈ వైరస్కు ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి వ్యాక్సిన్ లేదా యాంటీవైరల్ మందులు ఇప్పటివరకు అందుబాటులో లేవు. కేవలం సపోర్టివ్ కేర్ (జ్వరం తగ్గించడం, హైడ్రేషన్, ఐసీయూ సపోర్ట్) మాత్రమే ఇస్తారు.
తెలుగు రాష్ట్రాలకు చండీపురా వైరస్ ముప్పు ఉందా?
కచ్చితంగా ఉంది. 2003-04లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఈ వైరస్ ఔట్బ్రేక్ అయిన హిస్టరీ ఉంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇసుక ఈగలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి వర్షాకాలంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి