పశ్చిమాసియా సంక్షోభాన్ని సమర్థంగా దాటి చమురు శుద్ధిలో భారత్ అగ్రగామిగా నిలిచిందని ప్రధాని మోదీ ప్రకటించారు. కానీ, దౌత్యపరంగా సాధించిన ఈ లాభం సామాన్యుడికి చేరడం లేదు. రష్యా నుంచి చౌకగా ముడిచమురు తెచ్చినా, కేంద్రం ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, ఏపీ-తెలంగాణ ప్రభుత్వాల భారీ వ్యాట్ (VAT) కారణంగా ఆ ప్రయోజనం మొత్తం ప్రభుత్వాల ఖజానాకే వెళ్తోంది.
అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్ సాధిస్తున్న విజయాలు ఒకవైపు.. బంక్ దగ్గర సామాన్యుడి జేబుకు పడుతున్న చిల్లు ఇంకోవైపు. పశ్చిమాసియా ఇంధన సంక్షోభాన్ని సరైన నిర్ణయాలు, దౌత్యంతో భారత్ సమర్థంగా ఎదుర్కొందని, చమురు శుద్ధిలో మన దేశం రికార్డులు సృష్టిస్తోందని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తాజాగా ప్రకటించారు. హిందుస్థాన్ టైమ్స్ నివేదిక ప్రకారం.. ఈ రంగంలో భారత్ తన సామర్థ్యాన్ని భవిష్యత్తులో మరింత పెంచుకుంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. వినడానికి ఇది ఎంతో గర్వకారణం. కానీ, సగటు తెలుగువాడి మదిలో మెదిలే ప్రశ్న ఒక్కటే.. ఆ దౌత్యపరమైన విజయం, చౌక చమురు తాలూకు లాభం మా బండి ట్యాంక్ దాకా ఎందుకు రావడం లేదు?
ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత రష్యా నుంచి భారీ డిస్కౌంట్కు ముడిచమురు కొనుగోలు చేసిన దేశాల్లో భారత్ ముందు వరుసలో ఉంది. దాన్ని శుద్ధి చేసి యూరప్కు సైతం ఎగుమతి చేసే స్థాయికి మన రిఫైనరీలు ఎదిగాయి. దౌత్యపరంగా ఇది మోదీ సర్కార్ సాధించిన అతిపెద్ద విజయం అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. కానీ, అంతర్జాతీయంగా బ్యారెల్ ధర తగ్గినప్పుడు, ఆ మేర ప్రయోజనం మాత్రం సామాన్యుడికి చేరలేదు. హైదరాబాద్ లేదా విజయవాడలో లీటర్ పెట్రోల్ కొడితే ఇప్పటికీ రూ.107 నుంచి రూ.109కి పైనే చెల్లించాల్సి వస్తోంది. మరి ఆ లాభం అంతా ఎటు పోయినట్టు?
ఇక్కడే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అసలు రాజకీయ క్రీడ దాగుంది. చమురు శుద్ధి లాభాలను ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) తమ పాత నష్టాలను పూడ్చుకోవడానికి వాడుకున్నాయి. ఆ తర్వాత, ఇంధనంపై పన్నుల రూపంలో వచ్చే ఆదాయాన్ని ప్రభుత్వాలు గుట్టుచప్పుడు కాకుండా తమ ఖజానాకు మళ్లించాయి. కేంద్రం విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ ఒకవైపు అయితే, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు వసూలు చేసే భారీ వ్యాట్ (VAT) మరోవైపు సామాన్యుడి నడ్డి విరుస్తున్నాయి. దేశంలో అత్యధికంగా పెట్రోల్, డీజిల్పై పన్నులు వసూలు చేస్తున్న రాష్ట్రాల్లో తెలుగు రాష్ట్రాలు ఎప్పుడూ ముందు వరుసలోనే ఉంటున్నాయి.
పైకి కనిపిస్తున్న ఈ పన్నుల నాటకం వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ ఎత్తుగడను నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది ఇండియా హెరాల్డ్. ఒకవైపు కేంద్రం ఇంధన ధరల తగ్గింపు బాధ్యతను రాష్ట్రాలపైకి నెట్టేస్తుంటే.. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మాత్రం కేంద్రాన్ని బద్నాం చేస్తూ తమ వ్యాట్ను ఏమాత్రం తగ్గించడం లేదు. పెట్రోల్ను జీఎస్టీ (GST) పరిధిలోకి తేవాలనే ప్రతిపాదన వచ్చిన ప్రతిసారీ ఈ రెండు పక్షాలు సైలెంట్ అయిపోతాయి. ఎందుకంటే.. ఎన్నికల హామీలు, ఉచిత పథకాలు అమలు చేయడానికి ఈ పెట్రోల్ పన్నులే వారికి ప్రధాన ఆదాయ వనరు. ఈ 'గోల్డెన్ గూస్'ను వదులుకోవడానికి ఏ ప్రభుత్వానికీ ఇష్టం లేదు.
ప్రధాని చెబుతున్నట్టు దౌత్యపరంగా భారత్ సాధించిన విజయం చారిత్రకమే కావచ్చు, భవిష్యత్తులో మన రిఫైనరీలు మరింత విస్తరించవచ్చు. కానీ, ఆర్థికంగా అది ప్రభుత్వాల బ్యాలెన్స్ షీట్లను మాత్రమే బాగుచేసింది. ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాల కోసం పంచుతున్న ఉచిత పథకాలకు సామాన్యుడే తన పెట్రోల్ ట్యాంక్ ద్వారా నిధులు సమకూర్చుకుంటున్నాడు. చమురు శుద్ధిలో దేశం ఎంత ఎదిగినా.. పన్నుల వలయంలో చిక్కుకున్న సామాన్యుడికి మాత్రం ఆ రికార్డులు కేవలం వార్తాపత్రికలకే పరిమితం అవుతున్నాయి.
ఈ నివేదికలోని రాజకీయ విశ్లేషణలు అధికారిక ప్రకటనల ఆధారంగా చేశాం. ప్రభుత్వ పన్నుల విధానాలు పబ్లిక్ డొమైన్లో ఉన్న సమాచారంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు లోబడి AI సహాయంతో ఈ కథనాన్ని రూపొందించాం; ప్రచురణకు ముందు ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- చమురు శుద్ధిలో భారత్ అగ్రగామిగా ఎదగడం దౌత్యపరంగా మోదీ ప్రభుత్వానికి భారీ విజయం.
- రష్యా నుంచి చౌకగా ముడిచమురు లభించినా, పన్నుల భారం వల్ల ఆ ప్రయోజనం సామాన్యులకు అందలేదు.
- ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో అమలవుతున్న భారీ వ్యాట్ (VAT) కారణంగానే ఇక్కడ పెట్రోల్ ధరలు గరిష్ట స్థాయిలో ఉన్నాయి.
- ఉచిత పథకాల అమలు కోసం కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పెట్రోల్ పన్నులనే ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా వాడుకుంటున్నాయి.
By the Numbers
- తెలుగు రాష్ట్రాల్లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర సగటున రూ.107 నుంచి రూ.109కి పైగానే కొనసాగుతోంది.
- కేంద్రం విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, రాష్ట్రాల వ్యాట్ కలిపితే పెట్రోల్ అసలు ధరపై దాదాపు 50 శాతానికి పైగా పన్నుల భారమే ఉంటోంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ.
- What: పశ్చిమాసియా సంక్షోభాన్ని అధిగమించి చమురు శుద్ధి (రిఫైనింగ్) సామర్థ్యంలో భారత్ అద్భుత ప్రగతి సాధించిందని ప్రకటించారు.
- When: దేశ భద్రత, ఇంధన వ్యూహాలపై జరిగిన సమీక్షల నేపథ్యంలో తాజాగా హిందుస్థాన్ టైమ్స్ ఈ వివరాలను నివేదించింది.
- Where: దేశవ్యాప్తంగా (ముఖ్యంగా ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో పెట్రోల్ పన్నుల భారం అధికంగా ఉంది).
- Why: భౌగోళిక, రాజకీయ ఉద్రిక్తతల మధ్య సరైన దౌత్యపరమైన నిర్ణయాలతో భారత్ తన ఇంధన భద్రతను కాపాడుకుంటూనే ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకుంది.
- How: రష్యా వంటి దేశాల నుంచి వ్యూహాత్మకంగా ముడిచమురు కొనుగోలు చేసి, దేశీయ రిఫైనరీల సామర్థ్యాన్ని పెంచి ప్రపంచ దేశాలకు ఎగుమతి చేయడం ద్వారా.
Frequently Asked Questions
చమురు శుద్ధిలో భారత్ రికార్డులు ఎలా సాధించింది?
రష్యా నుంచి భారీ డిస్కౌంట్కు ముడిచమురు కొనుగోలు చేసి, దాన్ని మన దేశంలోనే అత్యున్నత స్థాయిలో రిఫైన్ చేసి ఇతర దేశాలకు ఎగుమతి చేయడం ద్వారా భారత్ ఈ ఘనత సాధించింది.
ఏపీ, తెలంగాణల్లో పెట్రోల్ రేట్లు ఎందుకు ఎక్కువగా ఉన్నాయి?
కేంద్రం వేసే ఎక్సైజ్ డ్యూటీకి తోడు, ఈ రెండు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు దేశంలోనే అత్యధిక స్థాయిలో వ్యాట్ (VAT) వసూలు చేస్తుండటమే ప్రధాన కారణం.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి