యూఎస్ సుప్రీంకోర్టు 14వ అమెండ్మెంట్ కింద జన్మహక్కు పౌరసత్వాన్ని నిలబెట్టి, ట్రంప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను తిరస్కరించింది. కానీ అసలు కథ ఇక్కడే మొదలవుతోంది. బర్త్ టూరిజం క్రాక్డౌన్, కఠినమైన వీసా స్క్రీనింగ్, H-4 డిపెండెంట్ల భవిష్యత్తు, కాంగ్రెస్ బిల్లులు వంటి 5 అసలు ప్రమాదాలు తెలుగు ఎన్ఆర్ఐ కుటుంబాల ముంగిట నిలబడి ఉన్నాయి.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: యూఎస్ సుప్రీంకోర్టు, ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, అమెరికాలోని తెలుగు ఎన్ఆర్ఐ కుటుంబాలు, H-4 డిపెండెంట్ వీసా హోల్డర్లు.
- What: 14వ అమెండ్మెంట్ కింద జన్మహక్కు పౌరసత్వాన్ని సుప్రీంకోర్టు నిలబెట్టి, ట్రంప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను తిరస్కరించింది.
- When: 2026లో యూఎస్ సుప్రీంకోర్టు ఈ తీర్పు వెలువరించింది.
- Where: అమెరికా — యూఎస్ సుప్రీంకోర్టు, వాషింగ్టన్ డీసీ.
- Why: అమెరికాలో జన్మించిన కొన్ని వర్గాల పిల్లలకు పౌరసత్వం నిరాకరించాలని ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ప్రయత్నించగా.. అది రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కోర్టు తీర్పు చెప్పింది.
- How: ట్రంప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా జన్మహక్కు పౌరసత్వ నియమాన్ని మార్చాలని ప్రయత్నించగా.. 14వ అమెండ్మెంట్ను ఉటంకిస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఆ ఆర్డర్ను కొట్టివేసింది.
హైదరాబాద్లోని ఓ మధ్యతరగతి ఇంట్లో అమ్మానాన్న రాత్రి పదకొండింటికి ఫోన్ ముందు కూర్చుని ఉన్నారు. అమెరికాలో ఉంటున్న వాళ్ల కోడలు ఏడో నెల గర్భిణి. వాళ్లకున్న ఒకే ఒక్క ప్రశ్న.. 'పుట్టబోయే బిడ్డకు అమెరికన్ పాస్పోర్ట్ వస్తుందా లేదా?' ఈ ప్రశ్నకు యూఎస్ సుప్రీంకోర్టు 'అవును' అనే బదులిచ్చింది. కానీ ఆ 'అవును' వెనుక ఐదు కొత్త ప్రమాదాలు పొంచి ఉన్నాయి.
అమెరికా రాజ్యాంగంలోని 14వ అమెండ్మెంట్ చాలా స్పష్టంగా చెబుతోంది.. అమెరికా నేలమీద పుట్టిన ప్రతి బిడ్డకూ పౌరసత్వం ఉంటుందని. News18 నివేదిక ప్రకారం, ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా ఈ హక్కును కుదించాలని చూసింది. అనధికార వలసదారుల పిల్లలకు, కొన్ని తాత్కాలిక వీసా హోల్డర్ల పిల్లలకు పౌరసత్వం రాకుండా చేయాలని ప్రయత్నించింది. అయితే సుప్రీంకోర్టు ఆ ప్రయత్నానికి చెక్ పెట్టింది. కానీ ట్రంప్ మాత్రం వెనక్కి తగ్గేలా కనిపించడం లేదు.
1. బర్త్ టూరిజం క్రాక్డౌన్.. 'పాస్పోర్ట్ కోసం ప్రయాణం' పై ఉక్కుపాదం
14వ అమెండ్మెంట్ చెక్కుచెదరకపోయినా, బర్త్ టూరిజంపై ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ వేరే కోణం నుంచి గురిపెడుతోంది. చైనా, రష్యా, నైజీరియా దేశాల నుంచి వచ్చే గర్భిణులకు B1/B2 టూరిస్ట్ వీసాలు నిరాకరించడం 2020 నుంచే పెరిగింది. ఇప్పుడు ఇమ్మిగ్రేషన్ అటార్నీల అంచనా ప్రకారం.. ఈ స్క్రీనింగ్ భారతీయ పాస్పోర్ట్ హోల్డర్లకూ విస్తరించే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రత్యేకించి 'మెటర్నిటీ టూరిజం' పేరుతో వీసా ఇంటర్వ్యూల్లో గర్భిణులకు అదనపు ప్రశ్నలు వేయడం, ప్రయాణ ఉద్దేశానికి సంబంధించిన ప్రూఫ్స్ అడగడం పెరగొచ్చు.
2. H-4 డిపెండెంట్ల పిల్లల భవిష్యత్తు.. చట్టపరమైన అయోమయం
తెలుగు ఐటీ ప్రొఫెషనల్స్లో అత్యధికులు H-1B వీసాపైనే ఉన్నారు. వాళ్ల జీవిత భాగస్వాములు H-4 డిపెండెంట్ వీసాపై ఉంటారు. ఈ దంపతులకు అమెరికాలో పుట్టిన బిడ్డకు నేరుగా యూఎస్ సిటిజన్షిప్ వస్తుంది. ఈ రోజు వరకు ఉన్న చట్టం ఇదే. కానీ ట్రంప్ తొలి ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్లో 'సబ్జెక్ట్ టు ది జూరిస్డిక్షన్ దేర్ ఆఫ్' (subject to the jurisdiction thereof) అనే పదాన్ని పునర్నిర్వచించే ప్రయత్నం కనిపించింది. ఈ ప్రయత్నం ఫలించకపోయినా, కాంగ్రెస్ ద్వారా ఈ నిర్వచనాన్ని మార్చే బిల్లులు రావచ్చనే హెచ్చరికలు ఇమ్మిగ్రేషన్ లాయర్ల నుంచి వినిపిస్తున్నాయి. రిపబ్లికన్ సెనేటర్ లిండ్సీ గ్రాహం లాంటి వాళ్లు ఇలాంటి బిల్లులను గతంలోనే ప్రతిపాదించారు.
3. ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ల 'Plan B'.. కోర్టు కొట్టేసినా వ్యూహం ఆగదు
News18 నివేదిక స్పష్టం చేస్తున్న ఒక కీలక విషయం ఏంటంటే.. సుప్రీంకోర్టు ఒక ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను కొట్టివేసిందంటే ట్రంప్ ఆ ఎజెండాను వదిలేసినట్లు కాదు. గతంలో ట్రావెల్ బ్యాన్ విషయంలో జరిగింది కూడా ఇదే. మొదటి ఆర్డర్ కోర్టులో వీగిపోయిన తర్వాత, రెండో, మూడో వెర్షన్లు తీసుకొచ్చారు. ఇప్పుడు బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ విషయంలోనూ అదే జరగవచ్చు. నేరుగా పౌరసత్వం నిరాకరించకుండా.. SSN (సోషల్ సెక్యూరిటీ నంబర్) జారీలో ఆలస్యం చేయడం, బర్త్ సర్టిఫికేట్ ప్రాసెసింగ్లో కొత్త వెరిఫికేషన్ లేయర్లు తీసుకురావడం లాంటి పరోక్ష అడ్డంకులు సృష్టించవచ్చు.
4. కాంగ్రెస్ బిల్లుల ముప్పు.. రాజ్యాంగ సవరణ దాకా వెళ్తారా?
సుప్రీంకోర్టు తీర్పు 14వ అమెండ్మెంట్ను నిలబెట్టింది. కానీ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా దీన్ని మార్చే అవకాశం చట్టపరంగా ఉంది. అయితే అందుకు రెండు సభల్లో మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీతో పాటు, 38 రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. ఇది ఆచరణలో అసాధ్యమనిపించినా, అక్కడి రాజకీయ వాతావరణం వేగంగా మారుతోంది. బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ పొందాలంటే తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరు చట్టబద్ధమైన నివాసి (లాఫుల్ రెసిడెంట్) అయి ఉండాలనే స్టాట్యుటరీ బిల్లులు కాంగ్రెస్లో ఇప్పటికే ప్రవేశపెట్టారు. ఇవి పాసైతే, H-1B/H-4 హోల్డర్ల పిల్లలపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. ఎందుకంటే వాళ్ల పేరెంట్స్ 'lawful permanent residents' కాదు కాబట్టి.
5. వీసా ఇంటర్వ్యూల్లో కొత్త 'ప్రెగ్నెన్సీ స్క్రీనింగ్'.. ఇదో అనధికారిక అడ్డంకి
ఇమ్మిగ్రేషన్ అటార్నీలు హెచ్చరిస్తున్న మరో ట్రెండ్.. యూఎస్ ఎంబసీల్లో వీసా ఇంటర్వ్యూల సమయంలో గర్భిణులకు అదనపు స్క్రూటినీ పెరగడం. ఇది అధికారిక పాలసీగా ప్రకటించకపోయినా, ప్రాక్టికల్గా చూస్తే చాలా కాన్సులేట్లలో గర్భిణులకు వీసా తిరస్కరణలు పెరిగాయని ఇమ్మిగ్రేషన్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. తెలుగు ఎన్ఆర్ఐ ఫ్యామిలీల్లో.. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్, విజయవాడ, గుంటూరు ప్రాంతాల నుంచి అత్తగారు, అమ్మగారు B1/B2 వీసాపై పురిటి సమయంలో అమెరికా వెళ్లే ఆనవాయితీ ఉంది. ఇకపై ఈ కుటుంబాలకు వీసా ప్రాసెస్ మరింత కష్టతరం కావచ్చు.
ఈ 5 ప్రమాదాల వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ లెక్కను ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషిస్తోంది. ట్రంప్కు బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ నిజంగా రద్దు చేయాలనే లక్ష్యం ఉందా? లేక ఈ వివాదాన్నే 2028 ఎన్నికల ముందు ఒక రాజకీయ ఆయుధంగా వాడుకోనున్నారా అనేది కీలకం. ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ కోర్టులో వీగిపోయినా.. 'నేను ప్రయత్నించాను, కానీ కోర్టులు అడ్డుకున్నాయి' అనే కథనం ట్రంప్ ఓటర్ బేస్ను మరింత ఉత్తేజపరుస్తుంది. అంటే.. జన్మహక్కు పౌరసత్వం ఈ రోజుకు సేఫ్ అయినా, రేపు దీన్ని ప్రశ్నించే కొత్త అడ్డంకులు వస్తూనే ఉంటాయి. IHG' అని ట్రంప్ ఎందుకన్నారో తెలుసుకుంటే, ఈ రాజకీయ వ్యూహం మరింత స్పష్టమవుతుంది.
తెలుగు NRI కుటుంబాలు ఇప్పుడు ఏం చేయాలి?
మొదటిది.. భయపడాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇమ్మిగ్రేషన్ అటార్నీల సలహా ప్రకారం, ఈ కింది జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం మంచిది:
• H-1B/H-4 స్టేటస్ ఎప్పుడూ వాలిడ్గా ఉంచుకోవాలి. ఎక్కడా గ్యాప్ రాకుండా చూసుకోవాలి. ఎంప్లాయర్ను మార్చే ముందే అటార్నీని సంప్రదించాలి.
• అమెరికాలో పుట్టిన పిల్లలకు వెంటనే యూఎస్ పాస్పోర్ట్ తీసుకోవాలి, అస్సలు ఆలస్యం చేయకూడదు. భవిష్యత్తులో ప్రాసెసింగ్ నిబంధనలు మారితే, ఇప్పుడు తీసుకున్న డాక్యుమెంట్లే శ్రీరామరక్ష.
• పిల్లలకు ఇండియన్ ఓసీఐ (Overseas Citizen of India) కార్డు కూడా అప్లై చేయాలి. డ్యూయల్ ఐడెంటిటీ డాక్యుమెంటేషన్ ఉంటే ఏ పరిస్థితిలోనైనా ఒక బ్యాకప్ ఉంటుంది.
• బర్త్ టూరిజం ఉద్దేశంతో ట్రావెల్ ప్లాన్ చేస్తున్నట్లయితే, ఆ ప్లాన్ను ఇప్పుడే ఇమ్మిగ్రేషన్ అటార్నీతో రివ్యూ చేయించుకోవాలి. ఎందుకంటే ఫ్రాడ్ ఆరోపణల రిస్క్ భారీగా పెరిగింది.
[EMBED-SUGGESTION:tweet]
అసలు ఇక్కడ పెద్ద ప్రశ్న ఏమిటంటే...
14వ అమెండ్మెంట్ అనేది 1868లో రాసిన మాట. నాటి సమాజానికి, నేటి గ్లోబల్ మైగ్రేషన్ రియాలిటీకి మధ్య భారీ అగాధం ఉంది. మొదట్లో ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ బానిసల పిల్లలకు పౌరసత్వం కల్పించడానికి ఈ అమెండ్మెంట్ తీసుకొచ్చారు. ఆ చారిత్రక న్యాయం ఇప్పుడు గ్లోబల్ ఇమ్మిగ్రేషన్ డిబేట్లో కొత్త అర్థాలను సంతరించుకుంటోంది. ఈ వైరుధ్యం ఇప్పట్లో తీరేది కాదు.. ఇది అమెరికన్ పాలిటిక్స్లో ఓ శాశ్వత ఫాల్ట్ లైన్ (fault line).
చివరగా, హైదరాబాద్లోని ఆ అమ్మానాన్నకు చెప్పాల్సింది ఒక్కటే.. ఈ రోజు మీ మనవడికో, మనవరాలికో కచ్చితంగా అమెరికన్ పాస్పోర్ట్ వస్తుంది. కానీ రేపటి కోసం ఏ ఒక్క చట్టం మీదా అతిగా ఆధారపడకుండా, రెండు దేశాల్లోనూ మీ పిల్లల హక్కులను డాక్యుమెంట్ చేసుకోండి. ఎందుకంటే అమెరికాలో రాజ్యాంగ హక్కుల్ని కూడా రాజకీయ ఆయుధంగా మార్చే ట్రెండ్ మొదలైంది.. ఇది ఈ తరంతో ఆగదు.
By the Numbers
- 14వ అమెండ్మెంట్ 1868 నుంచి జన్మహక్కు పౌరసత్వానికి రాజ్యాంగ రక్షణ ఇస్తోంది.. దీనికి 157 ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది.
- రాజ్యాంగ సవరణకు కాంగ్రెస్ రెండు సభల్లో 2/3వ వంతు మెజారిటీతో పాటు 38 రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం.
- జన్మహక్కు పౌరసత్వం పొందాలంటే.. తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరు లాఫుల్ పర్మనెంట్ రెసిడెంట్ (lawful permanent resident) అయి ఉండాలంటూ రిపబ్లికన్ సెనేటర్ లిండ్సీ గ్రాహం గతంలో ఓ బిల్లును ప్రతిపాదించారు.
Key Takeaways
- యూఎస్ సుప్రీంకోర్టు 14వ అమెండ్మెంట్ కింద జన్మహక్కు పౌరసత్వాన్ని నిలబెట్టి, ట్రంప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను కొట్టివేసింది. ఈ రోజుకు అమెరికాలో పుట్టిన ప్రతి బిడ్డకూ పౌరసత్వం ఉంటుంది.
- బర్త్ టూరిజం క్రాక్డౌన్, H-4 డిపెండెంట్ల పిల్లలపై స్టాట్యుటరీ బిల్లులు, వీసా ఇంటర్వ్యూల్లో ప్రెగ్నెన్సీ స్క్రీనింగ్.. ఈ మూడు కొత్త ముప్పులు తెలుగు ఎన్ఆర్ఐ కుటుంబాలకు ముందుముందు ఎదురుకావచ్చు.
- ట్రంప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ వీగిపోయినా, ట్రావెల్ బ్యాన్ తరహాలోనే మళ్లీమళ్లీ ప్రయత్నాలు జరగవచ్చు. SSN జారీలో ఆలస్యం, బర్త్ సర్టిఫికేట్ వెరిఫికేషన్ లేయర్ల రూపంలో పరోక్షంగా అడ్డంకులు సృష్టించవచ్చు.
- యూఎస్ పాస్పోర్ట్, ఇండియన్ ఓసీఐ (OCI) కార్డు.. ఇలా రెండు దేశాల్లోనూ డాక్యుమెంటేషన్ సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ఇప్పుడు అత్యవసరం.
- రాజ్యాంగ సవరణకు 38 రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. ఇది ఆచరణలో కష్టమే అయినా, స్టాట్యుటరీ బిల్లుల ద్వారా నిర్వచనం మార్చే షార్ట్కట్ కూడా ఉంది.
Frequently Asked Questions
అమెరికాలో H-1B వీసాపై ఉన్న తెలుగు దంపతులకు పుట్టిన బిడ్డకు US పౌరసత్వం వస్తుందా?
అవును.. 14వ అమెండ్మెంట్ ప్రకారం అమెరికా నేలమీద పుట్టిన ప్రతి బిడ్డకూ యూఎస్ పౌరసత్వం వస్తుంది. సుప్రీంకోర్టు ఈ హక్కును నిలబెట్టింది. అయితే భవిష్యత్తులో కాంగ్రెస్ బిల్లుల ద్వారా నిబంధనలు మారే అవకాశం ఉంది.
బర్త్ టూరిజం అంటే ఏమిటి? ఇది చట్టవిరుద్ధమా?
బర్త్ టూరిజం అంటే.. పుట్టే పిల్లలకు యూఎస్ పౌరసత్వం కోసం ప్రత్యేకంగా అమెరికాకు వెళ్లి డెలివరీ చేయించుకోవడం. ఇది ప్రస్తుతం చట్టవిరుద్ధం కాదు. కానీ వీసా అప్లికేషన్లో ట్రావెల్ ఉద్దేశాన్ని తప్పుగా చెబితే ఫ్రాడ్ కింద కేసు అవుతుంది. ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఈ విషయంలో స్క్రూటినీ పెంచింది.
14వ అమెండ్మెంట్ను ట్రంప్ మార్చగలరా?
ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా మార్చలేరని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. రాజ్యాంగ సవరణకు కాంగ్రెస్ రెండు సభల్లో 2/3వ వంతు మెజారిటీతో పాటు, 38 రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. ఇది ఆచరణలో చాలా కష్టం. కానీ స్టాట్యుటరీ బిల్లుల ద్వారా నిర్వచనాలను మార్చే ప్రయత్నం జరగవచ్చు.
తెలుగు ఎన్ఆర్ఐ (NRI) కుటుంబాలు ఇప్పుడు ఏయే జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
H-1B/H-4 స్టేటస్ వాలిడ్గా ఉంచుకోవాలి. అమెరికాలో పుట్టిన పిల్లలకు వెంటనే యూఎస్ పాస్పోర్ట్ తీసుకోవాలి. ఇండియన్ ఓసీఐ (OCI) కార్డుకు కూడా అప్లై చేసుకోవాలి. ఏదైనా ట్రావెల్ ప్లాన్ ఉంటే ముందుగా ఇమ్మిగ్రేషన్ అటార్నీని సంప్రదించాలి.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి