జస్టిస్ వర్మ ఇప్పటికే తన పదవికి రాజీనామా చేసినా, ఆయన వ్యవహారం పార్లమెంట్ను వీడటం లేదు. 'హిందుస్థాన్ టైమ్స్' నివేదిక ప్రకారం, జూలై 20 నుంచి జరిగే వర్షాకాల సమావేశాల్లో వర్మపై రూపొందించిన నివేదికను సభలో ప్రవేశపెట్టనున్నారు. పదవిలో లేని జడ్జిపై అభిశంసన సాధ్యమా అన్న రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్న ఇప్పుడు తెరపైకి వచ్చింది.
దేశ రాజకీయ, న్యాయ చరిత్రలో ఓ అరుదైన పరిణామం చోటుచేసుకోబోతోంది. ఒక న్యాయమూర్తి తన పదవికి రాజీనామా చేసి తప్పుకున్న తర్వాత కూడా చట్టసభల విచారణ నుంచి తప్పించుకోలేరా? సరిగ్గా ఇదే ప్రశ్న ఇప్పుడు ఢిల్లీ వర్గాల్లో హాట్ టాపిక్గా మారింది. జూలై 20 నుంచి ప్రారంభం కానున్న పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో మాజీ జడ్జి జస్టిస్ వర్మకు సంబంధించిన నివేదికను సభలో ప్రవేశపెట్టనున్నారని 'హిందుస్థాన్ టైమ్స్' (Hindustan Times) తాజాగా వెల్లడించింది. రాజీనామాతో కథ ముగిసిందని అందరూ భావించిన తరుణంలో ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం.. తీవ్ర రాజ్యాంగపరమైన చర్చకు దారితీస్తోంది.
సాధారణంగా భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను తొలగించడానికి (అభిశంసన) స్పష్టమైన విధివిధానాలు ఉన్నాయి. న్యాయమూర్తుల విచారణ చట్టం-1968 ప్రకారం, ఒక జడ్జిపై ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు పార్లమెంటరీ కమిటీ విచారణ చేపడుతుంది. కానీ, ఆ తీర్మానం సభలో ఓటింగ్కు రాకముందే సదరు న్యాయమూర్తి రాజీనామా చేస్తే, ఆ ప్రక్రియ అక్కడితో ఆగిపోవడం ఇప్పటి వరకు మనం చూసిన ఆనవాయితీ. గతంలో జస్టిస్ సౌమిత్ర సేన్, జస్టిస్ పీడీ దినకరన్ వంటి వారి కేసుల్లో వారు రాజీనామా చేయగానే అభిశంసన ప్రక్రియ నిలిచిపోయింది. కానీ, జస్టిస్ వర్మ కేసులో మాత్రం రాజీనామా చేసినా నివేదికను సభ ముందుకు తీసుకురావడం అనూహ్య మలుపు.
చట్టసభల వ్యూహంలో దాగిన అసలు మర్మం
పైకి కనిపిస్తున్న ఈ ఎపిసోడ్ వెనుక ఉన్న అసలు కథను ఇండియా హెరాల్డ్ నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది. ఒక న్యాయమూర్తిపై తీవ్రమైన ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు, కేవలం రాజీనామా చేసి 'అభిశంసన' (Impeachment) అనే మచ్చ పడకుండా హుందాగా తప్పుకునే వెసులుబాటును ఇకపై ఇవ్వకూడదని ప్రభుత్వ పెద్దలు భావిస్తున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. నివేదికను పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా ఆయనపై వచ్చిన ఆరోపణలు, విచారణ కమిటీ నిర్ధారణలను అధికారికంగా రికార్డుల్లో ఉంచాలన్నది అసలు వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. దీని ద్వారా న్యాయవ్యవస్థకు భవిష్యత్తులో గట్టి సందేశం పంపే దిశగా చట్టసభలు పావులు కదుపుతున్నాయి.
పొలిటికల్ పల్స్: ఢిల్లీ వర్గాల్లో ఏం జరుగుతోంది?
రాజకీయ, న్యాయ వర్గాల్లో ఇప్పుడు ఒకటే గుసగుస వినిపిస్తోంది. పార్లమెంట్ ఒకవేళ ఈ నివేదికపై చర్చ జరిపి, మాజీ జడ్జిపై ఏదైనా తీర్మానం ఆమోదిస్తే, అది నేరుగా సుప్రీంకోర్టు మెట్లు ఎక్కే అవకాశం ఉందని న్యాయ కోవిదులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. పదవిలో లేని వ్యక్తిపై రాజ్యాంగబద్ధమైన అభిశంసన ప్రక్రియను ఎలా కొనసాగిస్తారనే దానిపై ఇప్పటికే సుప్రీం లాయర్ల మధ్య వాడీవేడీ చర్చ నడుస్తోంది. ఒకవేళ ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో వెనక్కి తగ్గకపోతే, చట్టసభలకు, న్యాయస్థానాలకు మధ్య కొత్త రకమైన ఘర్షణ వాతావరణం ఏర్పడటం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.
న్యాయమూర్తుల జవాబుదారీతనం పేరుతో పార్లమెంట్ తీసుకుంటున్న ఈ చర్య, భవిష్యత్తులో దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చే శక్తి ఉన్న పరిణామం. ఒకప్పుడు రాజీనామా చేస్తే విచారణల నుంచి పూర్తి విముక్తి లభిస్తుందనే నమ్మకం ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు జస్టిస్ వర్మ ఎపిసోడ్ ఆ నమ్మకాన్ని పటాపంచలు చేస్తోంది. పదవి నుంచి తప్పుకున్నా చట్టసభల నిఘా నేత్రం వదిలిపెట్టదనే సంకేతం బలంగా వెళుతోంది. అయితే, రాజ్యాంగపరంగా ఈ చర్య ఎంతవరకు నిలబడుతుంది? పార్లమెంట్ వర్సెస్ కోర్టుల పోరులో అంతిమంగా పైచేయి ఎవరిది అవుతుంది? జూలై 20న సభలో జరగబోయే పరిణామాలు ఈ ప్రశ్నలన్నింటికీ సమాధానం ఇవ్వబోతున్నాయి.
ఇందులో పేర్కొన్న ఆరోపణలు ఆయా వర్గాలకు ఆపాదించినవి, న్యాయస్థానం నిర్ధారించే వరకు నిరూపితం కానివి; కోర్టు పరిధిలో ఉన్న వ్యవహారాలను ముందస్తు తీర్పు లేకుండా నివేదించడమైనది.
ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో రిపోర్ట్ చేసి రాయబడింది; దీని ప్రచురణను హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- జూలై 20న మొదలయ్యే వర్షాకాల సమావేశాల్లో మాజీ జడ్జి జస్టిస్ వర్మపై రూపొందించిన విచారణ నివేదిక పార్లమెంట్ ముందుకు రానుంది.
- సాధారణంగా అభిశంసన ఎదుర్కొంటున్న జడ్జి రాజీనామా చేస్తే ప్రక్రియ ఆగిపోతుంది, కానీ ఈ కేసులో నివేదికను సభలో పెట్టడం రాజ్యాంగపరమైన సంచలనంగా మారింది.
- రాజీనామాతో 'అభిశంసన మచ్చ' నుంచి తప్పించుకునే పాత పద్ధతికి చెక్ పెట్టాలన్నదే ప్రభుత్వ తాజా వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది.
By the Numbers
- భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు ప్రక్రియను పార్లమెంట్ చేపడుతుంది.
- జూలై 20 నుంచి పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాలు ప్రారంభం కానున్నాయి.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ వర్మ, భారత చట్టసభలు.
- What: రాజీనామా చేసిన జస్టిస్ వర్మపై రూపొందించిన అధికారిక విచారణ నివేదికను సభలో ప్రవేశపెట్టేందుకు సన్నాహాలు.
- When: జూలై 20 నుంచి ప్రారంభం కానున్న పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో.
- Where: న్యూఢిల్లీలోని పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో.
- Why: న్యాయమూర్తులపై తీవ్ర ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు, కేవలం రాజీనామా చేసి విచారణ నుంచి తప్పించుకోలేరని అధికారికంగా రికార్డుల్లో నమోదు చేయడానికి.
- How: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(4), న్యాయమూర్తుల విచారణ చట్టం-1968 కింద ఏర్పాటైన కమిటీ ఇచ్చిన నివేదికను సభలో అధికారికంగా టేబుల్ చేయడం ద్వారా.
Frequently Asked Questions
జస్టిస్ వర్మ ఇప్పటికే రాజీనామా చేశారు కదా, అయినా పార్లమెంట్లో నివేదిక ఎందుకు?
సాధారణంగా రాజీనామా చేస్తే విచారణ ఆగుతుంది. కానీ ఆరోపణల నివేదికను అధికారికంగా రికార్డుల్లో ఉంచి, భవిష్యత్తులో జవాబుదారీతనం పెంచేందుకే చట్టసభలు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాయి.
రాజ్యాంగం ప్రకారం పదవిలో లేని జడ్జిపై అభిశంసన సాధ్యమా?
ఆర్టికల్ 124(4) పదవిలో ఉన్న జడ్జిల తొలగింపు గురించే చెబుతుంది. పదవిలో లేని వారిపై తీసుకునే చర్య విషయంలో రాజ్యాంగ నిపుణుల్లో భిన్నభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఇది సుప్రీంకోర్టులో సవాలుకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి