లడఖ్కు ఆరో షెడ్యూల్, రాష్ట్ర హోదా ఇస్తే.. అది జమ్మూ కశ్మీర్లో సరికొత్త డిమాండ్లకు దారి తీస్తుందని కేంద్రం భావిస్తోంది. ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత సున్నితమైన సరిహద్దు ప్రాంతంపై నేరుగా ఢిల్లీ కంట్రోల్ ఉండాలన్నదే అసలు వ్యూహం. అందుకే సోనమ్ వాంగ్చుక్ 15 రోజులుగా ప్రాణాపాయ స్థితిలో దీక్ష చేస్తున్నా మోడీ సర్కార్ సైలెంట్గా ఉందని రాజకీయ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
మంచు ఎడారిలో ఓ మనిషి 15 రోజులుగా ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి పోరాడుతున్నాడు. ఆయన కోరుతున్నది పదవి కాదు.. తన ప్రాంతానికి రక్షణ. వన్ ఇండియా, ది హిందూ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, సోనమ్ వాంగ్చుక్ (Sonam Wangchuk) నిరాహార దీక్ష 15వ రోజుకు చేరుకోగా ఆయన ఆరోగ్య పరిస్థితి అత్యంత విషమంగా మారింది. ఆయన బరువు 7 కిలోలు తగ్గింది, షుగర్ లెవెల్స్ ప్రమాదకరంగా 61కి పడిపోయాయి. ఒకపక్క CJP (క్లైమేట్ జస్టిస్ ప్రొటెస్ట్) ఆందోళనలు 23వ రోజుకు చేరుకున్నా, ఢిల్లీలోని నార్త్ బ్లాక్ పెద్దల మనసు మాత్రం కరగడం లేదు. ఒక జాతీయ హీరో ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నా మోడీ సర్కార్ ఎందుకు మౌనం దాల్చుతోంది? ఈ మౌనం వెనుక ఉన్న భయం ఏంటి?
పైకి చూస్తే ఇది కేవలం లడఖ్ ప్రజల న్యాయమైన డిమాండ్. 2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు చేసి జమ్మూ కశ్మీర్ను విభజించినప్పుడు, లడఖ్ ప్రజలు సంబరాలు చేసుకున్నారు. కానీ అసెంబ్లీ లేని కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా (UT) మిగిలిపోవడంతో, తమ భూములు, వనరులపై తమకు ఎలాంటి అధికారం లేదని వారు గ్రహించారు. అందుకే ఇప్పుడు రాష్ట్ర హోదా, ఆరో షెడ్యూల్ రక్షణ కావాలని రోడ్డెక్కారు. కానీ, ఢిల్లీ వర్గాలు దీనిని వేరే కోణంలో చూస్తున్నాయి. లడఖ్కు ఇప్పుడు రాష్ట్ర హోదా ఇస్తే, ఆ వెంటనే జమ్మూ కశ్మీర్లోనూ పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా డిమాండ్ మళ్లీ తెరపైకి వస్తుంది. ఆర్టికల్ 370 రద్దు ద్వారా కశ్మీర్ను తమ కంట్రోల్లో ఉంచుకోవడం బీజేపీ సాధించిన అతిపెద్ద రాజకీయ, సైద్ధాంతిక విజయం. ఇప్పుడు లడఖ్కు తలొగ్గితే, ఆ చారిత్రక నిర్ణయాన్ని తమ చేతులతో తామే బలహీనపరుచుకున్నట్లు అవుతుందన్నది కేంద్రం ఆలోచన.
పొలిటికల్ పల్స్: ఆరో షెడ్యూల్ ఇస్తే వచ్చే అసలు ముప్పు
తెరవెనుక జరుగుతున్న ఈ రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. ఆరో షెడ్యూల్ అమలు చేస్తే గిరిజన ప్రాంతాల్లో భూమి, అటవీ వనరులపై స్థానిక కౌన్సిళ్లకే (Autonomous Councils) పూర్తి అధికారాలు వస్తాయి. చైనా, పాకిస్తాన్ సరిహద్దులతో అత్యంత సున్నితమైన భౌగోళిక ప్రాంతమైన లడఖ్లో కీలకమైన సైనిక మౌలిక సదుపాయాలు, రోడ్లు, కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్లు నిర్మించాలంటే కేంద్రానికి నేరుగా అధికారం ఉండాలి. ఫిల్మ్నగర్, రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తున్న ఇన్సైడ్ టాక్ ప్రకారం.. జాతీయ భద్రత పేరుతో కార్పొరేట్ ప్రాజెక్టులకు దారులు తెరవడానికే కేంద్రం ఈ ఆరో షెడ్యూల్ను వ్యతిరేకిస్తోందని లడఖ్ నేతలు బలంగా నమ్ముతున్నారు. స్థానిక కౌన్సిళ్ల అనుమతి కోసం ఎదురుచూసే పరిస్థితి రాకూడదన్నదే హోం మంత్రిత్వ శాఖ పక్కా వ్యూహం.
డెక్కన్ క్రానికల్, తెలంగాణ టుడే రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, వాంగ్చుక్ ఆరోగ్యం క్షీణించడంతో లడఖ్ అంతటా ఆందోళనలు ఉధృతమవుతున్నాయి. పోలీసులు కఠిన ఆంక్షలు విధిస్తున్నారని, నిరసనకారులను అణిచివేస్తున్నారని సీజేపి (CJP) వర్గాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. అయినా సరే, కేంద్రం మాత్రం ఈ ఉద్యమాన్ని కాలయాపనతో నీరుగార్చే వ్యూహంలోనే ఉంది.
ఒక పక్క చైనా సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలు, మరోపక్క అంతర్గతంగా రగులుతున్న లడఖ్ ఆందోళనలు — మోడీ సర్కార్కు కత్తిమీద సాములా మారాయి. వాంగ్చుక్ దీక్షను బలవంతంగా భగ్నం చేస్తే అంతర్జాతీయంగా, పర్యావరణవేత్తల నుంచి తీవ్ర విమర్శలు వస్తాయి. అలాగని డిమాండ్లు ఒప్పుకుంటే కశ్మీర్ భౌగోళిక ముఖచిత్రంపై కేంద్రం పట్టు కోల్పోతుంది. వాంగ్చుక్ ప్రాణాలను కాపాడుకుంటూనే, తన రాజకీయ పట్టును నిలుపుకునే 'ప్లాన్ బి' మోడీ సర్కార్ వద్ద ఉందా? లేక లడఖ్ అసంతృప్తి దేశ భద్రతకే ముప్పుగా మారే ఒక జాతీయ సంక్షోభంగా మారబోతోందా?
ఈ కథనంలో పేర్కొన్న రాజకీయ విశ్లేషణలు ఇండియా హెరాల్డ్ జర్నలిస్టిక్ అంచనాల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి. ఇది కేవలం రాజకీయ విశ్లేషణ మాత్రమే.
ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ టీమ్ పర్యవేక్షణలో, AI సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది.
More from India Herald
Key Takeaways
- 15 రోజులుగా నిరాహార దీక్ష చేస్తున్న సోనమ్ వాంగ్చుక్ బరువు 7 కిలోలు తగ్గగా, షుగర్ లెవెల్స్ 61కి పడిపోయాయి.
- లడఖ్కు రాష్ట్ర హోదా ఇస్తే, జమ్మూ కశ్మీర్లోనూ మళ్లీ అదే డిమాండ్ ఊపందుకుంటుందని కేంద్రం భావిస్తోంది.
- ఆరో షెడ్యూల్ అమలు చేస్తే సరిహద్దుల్లో సైనిక, మౌలిక అవసరాలకు స్థానిక కౌన్సిళ్ల అనుమతి తప్పనిసరి అవుతుంది.. ఇది ఢిల్లీకి ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు.
- దేశ భద్రత, ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత సాధించిన పట్టు కోల్పోకూడదన్న వ్యూహంతోనే కేంద్రం మౌనం పాటిస్తోంది.
By the Numbers
- సోనమ్ వాంగ్చుక్ దీక్ష 15వ రోజుకు చేరుకోగా, ఆయన బరువు 7 కేజీలు తగ్గింది, షుగర్ లెవెల్స్ 61కి పడిపోయాయి.
- CJP (క్లైమేట్ జస్టిస్ ప్రొటెస్ట్) ఆందోళనలు 23వ రోజుకు చేరుకున్నాయి.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: ప్రముఖ పర్యావరణవేత్త, రామన్ మెగసెసె అవార్డు గ్రహీత సోనమ్ వాంగ్చుక్ (Sonam Wangchuk).
- What: లడఖ్కు పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా, రాజ్యాంగంలోని ఆరో షెడ్యూల్ అమలు కోసం నిరాహార దీక్ష చేస్తున్నారు.
- When: CJP (క్లైమేట్ జస్టిస్ ప్రొటెస్ట్) ఆందోళనలు 23వ రోజుకు, వాంగ్చుక్ ప్రాణాపాయ దీక్ష 15వ రోజుకు చేరుకుంది.
- Where: లడఖ్ మంచు ఎడారి ప్రాంతంలో ఈ నిరసనలు ఉధృతంగా కొనసాగుతున్నాయి.
- Why: కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా ఉన్న లడఖ్లో స్థానిక భూములు, ఉద్యోగాలు, పర్యావరణంపై స్థానికులకే పూర్తి హక్కులు దక్కాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
- How: మైనస్ డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతల్లో కేవలం నీరు, ఉప్పు మాత్రమే తీసుకుంటూ దీక్ష చేస్తుండటంతో ఆయన ఆరోగ్యం అత్యంత విషమంగా మారింది.
Frequently Asked Questions
సోనమ్ వాంగ్చుక్ ప్రధాన డిమాండ్లు ఏంటి?
లడఖ్కు పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా, రాజ్యాంగంలోని ఆరో షెడ్యూల్ అమలుతో పాటు స్థానికులకు ఉద్యోగాలు, భూములపై హక్కులు కల్పించడం.
కేంద్రం ఆరో షెడ్యూల్ను ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తోంది?
ఆరో షెడ్యూల్ ఇస్తే భూమి, అటవీ వనరులపై హక్కులు స్థానిక కౌన్సిళ్ల చేతుల్లోకి వెళ్తాయి. సున్నితమైన చైనా సరిహద్దు ప్రాంతంలో సైనిక ప్రాజెక్టుల కోసం నేరుగా కేంద్రం చేతిలోనే అధికారం ఉండాలన్నది మోడీ సర్కార్ వ్యూహం.
క్లిక్ చేసి ఇండియాహెరాల్డ్ వాట్సాప్ చానెల్·ను ఫాలో అవ్వండి